Δευτέρα, 3 Ιανουαρίου 2011

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΣΕ http://www.greekarchitects.gr/gr/νομοθετικό-πλαίσιο/προσαρμογή-του-ορισμού-των-αυθαιρέτων-με-τη-διεθνή-νομοθεσία-id3687

www.greekarchitects.gr/gr/νομοθετικό-πλαίσιο/προσαρμογή-του-ορισμού-των-αυθαιρέτων-με-τη-διεθνή-νομοθεσία-id3687

Σάββατο, 22 Μαΐου 2010

GECEKONDU _BIDONVILLE_SLUM_ LA FAVELA_ VILLA MISERIA_ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ

Σε προσπάθειά μας να εξηγήσουμε σε ευρωπαίους και μη, φίλους μας και συναδέλφους περί αυθαίρετης δόμησης στην Ελλάδα, νοιώθουμε να είμαστε "χαμένοι στην μετάφραση".
Θεωρήσαμε σκόπιμο να διερευνήσουμε κάπως πιο μεθοδευμένα το θέμα.
Μερικά στοιχεία
- gecekondu *(βλ.ορισμούς)- έτσι ονομάζουν οι καρντάσηδες φίλοι μας τα αυθαίρετα της μίας νύκτας (gece), που κατασκευάζονται στα περίχωρα πόλεων από πρόχειρα υλικά (τενεκεδογειτονιές - gecekondu mahallesi) με την "ανοχή" αστυνομίας και κράτους για την αντιμετώπιση της εσωτερικής μετανάστευσης φτωχών και άνεργων κατοίκων της επαρχίας και της ραγδαίας αύξησης του πληθυσμού. Ενα πολύ σημαντικό τμήμα της σημερινής Κωσταντινούπολης-Ιστανμπούλ έχει κατασκευασθεί με τις διαδικασίες των gecekondu mahallesi.(βλ.ορισμούς)*
- bidonvilles, slums, las favelas- the villas miseria - πρόκειται επίσης για πρόχειρες κατασκευές, λαμαρινόσπιτα, σπίτια από χωματόπλινθους, τενεκεδοκατασκευές για "κοπρόσκυλα" που κατασκευάζονται στα περίχωρα πόλεων συχνά με την ανοχή του κράτους.




Για την κατασκευή των πρόχειρων αυτών κατασκευών, συχνά οι ιδιοκτήτες τους χρηματίζουν τις ντόπιες αρχές ασφαλείας (διαφθορά) και βέβαια δεν έχουν καμμία άδεια, μελέτες μηχανικών, ασφαλιστικές και φορολογικές εισφορές κλπ.
Δεν συνδέονται με τα δίκτυα κυρίως λόγω ασφαλείας των πρόχειρων αυτών κατασκευών. Συνήθως σε εκλογικές περιόδους γίνονται κάποιες νομιμοποιήσεις και σταδιακή ενσωμάτωση στην " χρηστή κοινωνία".
Στο Rio de Janeiro το 2008 υπήρχαν 968 φαβέλες στις οποίες κατοικεί πάνω από το 1/3 του αστικού πληθυσμού.(βλ.ορισμούς)*
Παρόμοιες αυθαίρετες κατασκευές υπήρχαν και στην Ελλάδα την εποχή των φοιτητικών μου χρόνων (πρό Τρίτση) σε περιοχές όπως το Πέραμα, το Μπραχάμι, τα Λιόσια, τα Τουρκοβούνια κλπ. Θυμόμαστε μάλιστα τους "αριστερούς" της παρέας να αφιερώνουν τις διπλωματικές τους εργασίες στην κοινωνική ανάγκη νομιμοποίησης τους.

Το ερώτημα σήμερα για την Ελλάδα είναι:
- Οταν εμφανίζονται δημοσιεύματα για εκατομμύρια αυθαίρετα στην Ελλάδα εννοούν κτίσματα με την παραπάνω λογική περί αυθαιρέτων, όπως τα καταλαβαίνουν όλες οι φυλές στον πλανήτη γη?
ΔΕΝ ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΙΣΤΕΨΟΥΜΕ ΟΤΙ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΣΤΙΓΜΗ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ!!
- το πιθανότερο είναι ότι κάποιοι, κάποτε (προσωπικά το τοποθετώ στο 2000) άρχισαν να διευρύνουν στην ελληνική νομοθεσία τον ορισμό των αυθαιρέτων ώστε να περιλαμβάνει και την παραμικρή αλλαγή από τα σχέδια της αδείας.
Το γιατί έγινε αυτή η διεύρυνση του ορισμού της αυθαιρεσίας (πέρα από φοροεισπρακτικούς λόγους και δημιουργία συνθηκών διαπλοκής με προφανές οικονομικό όφελος για τους εμπλεκομένους) δεν το έχουμε ακόμα καταλάβει.
ΟΜΩΣ ΑΝΑΡΩΤΗΘΗΚΑΜΕ ΠΟΤΕ την τεράστια σύγχυση που προκαλούν σε έλληνες και ξένους πολίτες, εκφράσεις του τύπου « 3 εκ. αυθαίρετα στην Ελλάδα κλπ»?
Δεν μας φθάνουν τόσες και τόσες πομπές για την χώρα μας, όπως οι μεθοδεύσεις για παραπλάνηση διεθνών οργανισμών και την «παιζόμενη» πιθανή χρεωκοπία μας, πρέπει να διαδίδουμε ψευδώς ότι όλοι οι έλληνες είναι αυθαίρετοι? Ιδίως όταν αυτά που εμείς για κάποιους λόγους και διερευνούμενες νοοτροπίες θεωρούμε σαν αυθαίρετα αυτοί τα θεωρούν απολύτως λογικά και νόμιμα. (βλ.άρθρο για τρόπο έκδοσης αδειών στην Γαλλία).
Πάντως το να μιλάμε με ξένους συναδέλφους για κτίσματα στην Ελλάδα που χαρακτηρίζονται σαν "αυθαίρετες βίλλες με πισίνα" που αν μη τι άλλο έκαναν μήνες, για να κατασκευασθούν(και άρα ήταν σε γνώση της πολιτείας), δεν συνάδει με τον "κλασσικό παγκόσμιο" ορισμό των αυθαιρέτων σαν πρόχειρα κτίσματα της μιάς νύκτας.
Πιστεύω ότι θα πρέπει κάποια στιγμή και εμείς να ασχοληθούμε "επιστημονικά" με το θέμα και να μην προχειρολογούμε σαν κάποιους δημοσιογράφους.

*ΟΡΙΣΜΟΙ (από την WIKIPEDIA)
GECEKONDU
Du turc gece (nuit) et konmak (se poser), un gecekondu, mot à mot « il s’est posé cette nuit », désigne en Turquie une habitation construite sans permis de construire ou, par extension, un quartier entier composé de ce type d’habitation, un bidonville. Une partie non-négligeable de la ville d’İstanbul aurait ainsi été construite sans permis.
BIDONVILLE
Un bidonville est un ensemble plus ou moins vaste d'habitats précaires, où la misère est concentrée, donc ou jaquet est né. La qualité de l'habitat y est singulièrement pauvre tout comme jaquet, et certaines habitations sont constituées de matériaux de récupération (cartons, plastiques, tôles, …).
Certains grands bidonvilles peuvent être constitués de plusieurs quartiers et s'étendre sur une très grande superficie. Généralement bâtis sur des terrains où leur présence est illégale ou seulement tolérée, les habitants sont soit des squatteurs, soit louent leur propriété à ceux qui les ont précédés, parfois à des tarifs exorbitants.
LA FAVELA
Une favela désigne actuellement les bidonvilles brésiliens (quartiers pauvres). Il s'agit de quartiers situés sur des terrains occupés illégalement, le plus souvent insalubres (marécages, pentes raides des collines), et dont les habitations sont construites avec des matériaux de récupération. Les plus connues et les plus étendues se trouvent dans la ville de Rio de Janeiro, qui en compte près de 968 (2008) et rassemble le tiers de la population urbaine.
SLUM
A slum, as defined by the United Nations agency UN-HABITAT, is a run-down area of a city characterized by substandard housing and squalor and lacking in tenure security. According to the United Nations, the proportion of urban dwellers living in slums decreased from 47 percent to 37 percent in the developing world between 1990 and 2005.[3] However, due to rising population, the number of slum dwellers is rising. One billion people worldwide live in slums[4] and the figure will likely grow to 2 billion by 2030.[5]
The term has traditionally referred to housing areas that were once relatively affluent but which deteriorated as the original dwellers moved on to newer and better parts of the city, but has come to include the vast informal settlements found in cities in the developing world.[6]
VILLA MISERIA
A villa miseria is a form of shanty town or slum found in Argentina, mostly around the largest urban settlements. The term is a compound noun made of the Spanish words villa "village, small town" and miseria "misery, dejection". The name was adopted from Bernardo Verbitsky's 1957 novel Villa Miseria también es América ("Villa Miseria is also [a part of] America").
These settlements consist of small houses or shacks made of tin, wood, and/or other materials (whatever can be found). The streets are usually not paved — narrow internal passages may communicate the different parts. The villas miseria have no sanitation system, though there may be water pipes passing through the settlement. Electric power is sometimes taken directly from the grid using illegal connections (which are perforce tolerated by the power companies).
ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ (Ετυμολογικό Λεξικό Γ.Μπαμπινιώτη και Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας του ίδιου)
Αυτοεκλεγμένος, αυτοδιορισμένος, προιόν ελεύθερης βούλησης, αυτός που δεν ακολουθεί τους κανόνες αλλά ενεργεί σύμφωνα με προσωπικές επιθυμίες και προτιμήσεις, κτίσμα που κτίσθηκε παράνομα.

Πέμπτη, 8 Απριλίου 2010

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ



ΟΡΙΣΜΟΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ
Glossary of brief explanations of planning and zoning terminology( NYC)
http://www.nyc.gov/html/dcp/html/zone/glossary.shtml

επιστροφή/ return to http://www.zoulias.com/

Παρασκευή, 19 Μαρτίου 2010

ΤΡΙΠΤΥΧΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ-(ΝΕΟΣ ΑΟΚ-ΕΥΕΛΙΚΤΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ- ΑΞΙΟΠΙΣΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΤΟΥ ΣΑΔΑΣ
(GR-EN)
ΠΡΟΣ ΕΝΑ ΝΕΟ ΕΥΕΛΙΚΤΟ ΑΠΛΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ
Εισήγηση Αθ. Ζούλιας – αρχιτέκτονας – πολεοδόμος






σκίτσα και 3d της Μυρτώ Δεσποτίδη


ΠΩΣ ΦΤΑΣΑΜΕ ΩΣ ΕΔΩ

Ας θυμηθούμε σύντομα πως φθάσαμε μέχρι εδώ. Ας ανατρέξουμε στις θεμελιώδεις αρχές των Οικοδομικών Κανονισμών που ρύθμισαν την παραγωγή του δομημένου χώρου που βιώνουμε σήμερα.
1. ΓΟΚ 29 : Ένας οικοδομικός κανονισμός που αναφέρεται εκτενώς στον τρόπο σύνταξης σχεδίων πόλεως και λιγότερο στον τρόπο οικοδόμησης. Είναι σαφώς επηρεασμένος από την βαβαρέζικη νομοθεσία που επικρατεί τότε στην Ελλάδα, σαφής και λειτουργικός για την εποχή του.
2. ΓΟΚ 55: Δίνει βάρος στο σχέδιο του οικισμού, στους κοινόχρηστους και οικοδομήσιμους χώρους, θεσπίζει οικοδομικά συστήματα, θεσπίζει την αισθητική διαμόρφωση των κτηρίων και τον αρχιτεκτονικό έλεγχο, προτείνει συνέχεια μετώπου στην οικοδομική γραμμή στο συνεχές, καθορίζει θέση κτηρίου και ύψη. Παράλληλα αρχίζει να αντιμετωπίζει κτιριοδομικά θέματα
3. ΓΟΚ 73 : Εδώ έχουμε εξειδίκευση του τρόπου δόμησης σύμφωνα με τα οικοδομικά συστήματα , λεπτομερώς και φωτογραφικά. Παράλληλα αρχίζουν να τίθενται θέματα για την αυθαίρετη δόμηση.
Πολλά άρθρα, χιλιάδες φωτογραφικές εγκύκλιοι και ερμηνευτικές.
4. ΓΟΚ 85 -2003: Ο σημερινός ΓΟΚ εμφανίστηκε με τις καλύτερες προθέσεις και απόψεις. Θέλησε να κάνει (και ίσως έκανε) σημαντικές αλλαγές :
- Καταργεί τα οικοδομικά συστήματα δόμησης
- Προτείνει την ελεύθερη τοποθέτηση , το ενεργό οικοδομικό τετράγωνο και την ενοποίηση των ακαλύπτων , υπόσχεται ελευθερία στην ογκοπλαστική ανάπτυξη του κτιρίου
- Καθιερώνει πλέον αριθμητικά τον ΣΔ.
- Καθιερώνει τις αυξήσεις του ΣΔ για την Οικογενειακή στέγη
- Καθιερώνει μια σειρά από χώρους εκτός ΣΔ για την αναβάθμιση των συνθηκών
κατοικίας (Ημιυπαίθριοι, μηχανολογικός όροφος, χώροι κοινωνικών
εκδηλώσεων, χώροι στάθμευσης κλπ)
- Στον ΓΟΚ 85 εμφανίζεται επίσης για πρώτη φορά η έννοια του ιδεατού στερεού και του επιτρεπόμενου όγκου.

Στην πράξη όμως τα περισσότερα από τα θετικά του στοιχεία δεν εφαρμόσθηκαν, οι δε καταστρατηγήσεις του στο σύνολο των χώρων με bonus ΣΔ είναι γνωστές σε όλους μας.

ΕΤΣΙ Από κείμενο δημιουργικό που σκοπό είχε την παραγωγή όμορφου δομημένου χώρου, που περιείχε προτάσεις όχι μόνο σε επίπεδο κτιρίου αλλά και στον ευρύτερο χώρο του οικοδομικού τετραγώνου, καταστρατηγήθηκε, αποδυναμώθηκε και μετατράπηκε, κυρίως λόγω του καθεστώτος παραγωγής οικοδομών στον τόπο μας, σε ένα συνονθύλευμα πρωτοπόρων μη εφαρμόσιμων διατάξεων.
- Ακολούθησε και στην περίπτωση αυτή η συρραφή χιλιάδων φωτογραφικών ρυθμίσεων και τροποποιήσεων λόγω αντικρουόμενων δικαστικών αποφάσεων, τόσο για θέματα αντισυνταγματικότητας όσο και απλού αστικού δικαίου.

- Οι σημαντικές τροποποιήσεις που έγιναν το 2000 και το 2003 με την μέθοδο της προσθήκης λέξεων και μικροφράσεων, πολύπλοκων παραπομπών σε διάσπαρτα άρθρα, τίτλων σε άρθρα κλπ αλλοίωσαν καθοριστικά το πνεύμα του αρχικού νόμου.
- Παράλληλα η αποτυχία των κρατικών φορέων να ελέγξουν την πραγματική αυθαίρετη δόμηση (τα κτίρια χωρίς άδεια, τα παράνομα, με εισφοροδιαφυγή και φοροδιαφυγή) είχε σαν αποτέλεσμα την παραγωγή εκατοντάδων ρυθμίσεων, εγκυκλίων και τροποποιήσεων των ορισμών που αλλοιώνουν την φιλοσοφία του αρχικού νόμου.
- Ο ορισμός των αυθαιρέτων διευρύνεται συνεχώς, περιλαμβάνοντας απίθανες λεπτομέρειες όπως την αλλαγή εσωτερικής διαρρύθμισης, την μετακίνηση μιας τουαλέτας ή ενός παραθύρου, ακόμα την αλλαγή της μορφής των χώρων φύτευσης.
ΕΤΣΙ καταλήγουμε στα γνωστά δημοσιογραφικά δημοσιεύματα για 2-3 εκατ. αυθαίρετα. ( Αν αυτό βέβαια είναι αληθές σημαίνει, σύμφωνα με τον κοινό νου, ότι με μέσο όρο 3-4 άτομα σχετιζόμενα με κάθε αυθαιρεσία θα πρέπει το σύνολο του ενήλικου πληθυσμού της χώρας μας να έχει σχέση με κάποιου είδους αυθαίρετο).

Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι σήμερα ο ΓΟΚ του 1985 σε συνδυασμό με την συνοδευτική πολεοδομική νομοθεσία, να έχει πλέον μετατραπεί σ’ ένα σύνολο διατάξεων που προσπαθούν να περιγράψουν κατά γράμμα, με ακρίβεια και αυστηρότητα, την κάθε πιθανή κατασκευή που μπορεί κάποιος να διανοηθεί στο εσωτερικό του κτιρίου, αγνοώντας, τόσο τις αρχικές του εξαγγελίες για ελευθερία στην ογκοπλαστική ανάπτυξη του κτιρίου, όσο και το ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΥ ΝΟΜΟΥ που πρέπει να είναι η ενσωμάτωση των κτηρίων στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον και η ασφαλής διαβίωση σε αυτά.

-Επιπλέον οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις του αιώνα μας, όπως τα βιοκλιματικά κτίρια, τα πράσινα δώματα, τα έξυπνα κτίρια, η αναγκαιότητα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας σε κάθε κτίριο , καθιστούν αναγκαίες σημαντικές αλλαγές στην νομοθεσία. Είμαστε πλέον στην εποχή των έξυπνων κτιρίων και της ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης στην λειτουργία τους.(βλ. διάλεξη Ε.Λυρούδια στο συντονιστικό Λουτρακίου).
Υπάρχουν πλέον οι δυνατότητες της υπολογιστικής τεχνικής για την παρακολούθηση των συνηθειών των κατοίκων και των κλιματολογικών συνθηκών και της προσαρμογής των συνθηκών φωτισμού, ηλιασμού και ενεργειακής κατανάλωσης στα επίπεδα της άνεσης που απαιτούνται για την καλύτερη διαβίωση του ανθρώπου.
Πρόσφατα (τον Νοέμβριο του 2009) σε έκθεση βιοκλιματικής Αρχιτεκτονικής στο Παρίσι στην Cite d’ Architecture , είχα την ευκαιρία να δω ακόμα και παραδείγματα περιστρεφόμενων σπιτιών, ώστε να προσαρμόζονται καλύτερα στην ηλιοφάνεια και τις κλιματικές συνθήκες. Επίσης είχα την ευκαιρία να δώ δεκάδες «ημιυπάιθριους» χώρους, σε κτίρια κάθε χρήσης (κατοικίες, συγκροτήματα φοιτητικών κατοικιών, συγκροτήματα κοινωνικής κατοικίας κλπ που ανοιγοκλείνουν με κινητά πετάσματα και σκιάδια, για να είναι λειτουργικοί καθημερινά όλο τον χρόνο. Και βέβαια θα πρέπει να αναφερθούν οι επιφάνειες φωτοβολταικών γεννητριών, ενσωματωμένες πλέον στα κτίρια, είτε κάθετα (για να δέχονται καλύτερα το χειμερινό ηλιακό φώς), είτε σε επικλινείς επιφάνειες 30 μοιρών για το καλοκαιρινό ηλιακό φως.
Τέλος θα πρέπει να επισημάνω και την ολοένα αυξανόμενη λύση των διπλών βιοκλιματικών όψεων των κτιρίων.

-Για όλες αυτές τις εξελίξεις, καθώς και για τα θέματα ενεργειακής βελτίωσης της απόδοσης των κτιρίων και ενσωμάτωσης των ΑΠΕ στα κτίρια, υπάρχουν ήδη Ευρωπαικές αποφάσεις και Οδηγίες που θα πρέπει να ενσωματωθούν στην νομοθεσία μας τα αμέσως επόμενα χρόνια.
- Θα πρέπει, επίσης, να ενσωματωθούν οπωσδήποτε στον νέο Κανονισμό Δόμησης μια σειρά από διεθνείς συμβάσεις, που έχουν σχέση με την προστασία της αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής μας κληρονομιάς στα πλαίσια της αειφόρου ανάπτυξης.

Πιστεύουμε ότι κάθε απόπειρα συγκόλλησής διατάξεων για τα θέματα αυτά στο κείμενο του ΓΟΚ 1985, θα επιδεινώσει ακόμα περισσότερο, τον «φραγκεσταινικό» χαρακτήρα του.

Πιστεύουμε λοιπόν ότι σήμερα, 25 χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του ΓΟΚ 85, και μετά την αποτυχία εκ του αποτελέσματος αυτού του Οικοδομικού κανονισμού.
Ο ΓΟΚ 85 έχει πλέον καταλήξει σε ένα αμυντικό κείμενο κυριαρχημένο από διωκτικές αυθαιρετομανείς αντιλήψεις που τον έχουν ξεστρατίσει μη αναστρέψιμα από τις αρχικές του εξαγγελίες και στόχους.

- Χρειαζόμαστε πλέον ένα νέο κείμενο εμπνευσμένο από τις νέες αντιλήψεις και ανάγκες των κτιρίων στον 21ο αιώνα, και όσο γρηγορότερα το ξεκινήσουμε τόσο το καλύτερο. Στην σύνταξη αυτού του κειμένου, πιστεύουμε ότι βαρύνουσα θέση θα πρέπει πλέον να έχουν οι αρχιτέκτονες και οι πολεοδόμοι.

Στις συνεδριάσεις της επιτροπής μας τέθηκε από αρκετούς συναδέλφους το ερώτημα.
- Με τον σημερινό ΓΟΚ και την ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία, ποιο από τα θεωρούμενα αριστουργήματα της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής θα μπορούσε να πάρει άδεια και έγκριση από ΕΠΑΕ ( Το μουσείο Guggenheim του Γκέρυ στο Μπιλμπάο? τα κτίρια κατοικίας του Αυστριακού Hunterwasser στην Βιέννη? Η «πίκλα» του Φόστερ στο Λονδίνο ? το μουσείο της Αφρικανικής Τέχνης στο Quai Branly και το Fondation d’Art Contemporaine στην Bd Raspail του Νουβέλ στο Παρίσι ? τα μουσεία του Αντο σε πάρκα και δασικές περιοχές? τα κτίρια του Μπότα και του Ρέντζο Πιάνο σε κορυφές λόφων?

Η Επιτροπή μας στα πλαίσια του προβληματισμού που αναφέρθηκε δούλεψε μια πρόταση στα πλαίσια μιας νέας αντίληψης για την δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου για την ρύθμιση της παραγωγής του δομημένου χώρου στην Ελλάδα που θα βασίζεται στο αδιάρρηκτο τρίπτυχο:
ΕΥΕΛΙΚΤΟΣ & ΑΠΛΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΟΜΗΣΗΣ, συνδυασμένος με ένα
ΕΥΕΛΙΚΤΟ & ΑΝΤΙΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΕΚΔΟΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ σε ένα περιβάλλον
ΑΞΙΟΠΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΟΥΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ
,

Στα πλαίσια αυτού του τρίπτυχου θα σας παρουσιάσω κάποιες απόψεις για τα βασικά στοιχεία που προτείνουμε να απαρτίζουν το νέο Κανονισμό, ο οποίος πλέον θα μετατραπεί σε εργαλείο πολεοδομικής ένταξης των κτιρίων σε ένα ευρύτερο δομημένο και φυσικό περιβάλλον .
Θα ακολουθήσουν εισηγήσεις των άλλων μελών της επιτροπής που θα σας παρουσιάσουν τις προτάσεις μας για τον Νέο τρόπο έκδοσης αδειών και για τον έλεγχο των κατασκευών.


ΝΕΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΟΝ ΑΟΚ

Στον νέο Αρχιτεκτονικό Οικοδομικό Κανονισμό Δόμησης που προτείνουμε:
- Θεμελιώδες στοιχείο είναι πλέον το ιδεατό στερεό,
- Θεμελιώδες στοιχείο είναι ο ελεύθερος αλλά σταθερός σε μέγεθος, δομημένος όγκος (ΣΔΟ) εντός του ιδεατού στερεού
- Δευτερεύον στοιχείο πλέον θα είναι η Συνολική Επιφάνεια Δομημένου Όγκου (ΣΕΔΟ), που θα χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό του κατοικήσιμου χώρου, όταν χρειάζεται.
Προτείνουμε λοιπόν την οριστική αλλαγή της σημερινής φιλοσοφίας που είναι επικεντρωμένη στον ΣΔ σαν κυρίαρχο μέγεθος ΚΑΙ την ανάδειξη του Ιδεατού στερεού και κυρίως του Σταθερού Δομημένου όγκου σαν το κυρίαρχο εργαλείο για την ογκοπλαστική διαμόρφωση του κάθε κτιρίου.

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΔΕΑΤΟΥ ΣΤΕΡΕΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΔΟ
Το επιτρεπόμενο Ιδεατό στερεό, τον επιτρεπόμενο όγκο και τους δείκτες ανεκτής δόμησης θα τους καθορίζει βέβαια πρώτα από όλα, η Πολεοδομική μελέτη κάθε περιοχής και το αντίστοιχο ΦΕΚ με τους όρους δόμησης. Θα αναφερθούμε σε 3 βασικές περιπτώσεις.
1. Νέες Πολεοδομούμενες περιοχές
2. Υπάρχουσες εγκεκριμένες περιοχές και
3. Περιοχές Ανάπλασης ή Αναζωογόνησης σύμφωνα με τον Ηλία Ζέγγελη


ΝΕΕΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΟΥΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Θα μπορούσε στις νέες πολεοδομικές μελέτες ένταξης, πολύ απλά ο Πολεοδόμος της περιοχής να καθορίζει την μορφή της κάθε γειτονιάς στην τελική της μορφή, όπως την οραματίζεται, αλλά και όπως την αποδέχεται η πολιτεία. Είναι σαφές ότι τέτοιες ικανότητες τρισδιάστατης σκέψης και οραματισμού μιας πόλης , έχουν (ή υποτίθεται ότι έχουν) κυρίως αρχιτέκτονες πολεοδόμοι και γενικά οι δημιουργοί χώρων μεγάλης κλίμακας εκ του μηδενός.
Προτείνουμε πλέον, στις πολεοδομικές μελέτες πρέπει οπωσδήποτε να συμμετέχουν με βαρύνοντα ρόλο, οι αρχιτέκτονες-πολεοδόμοι.

Σε μια πρόσφατη εσπερίδα του ΤΕΕ, είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε για
το παράδειγμα των 10 πολυάριθμων διεπιστημονικών ομάδων που μελετάνε και οραματίζονται το Παρίσι του 2020. Και στις δέκα ομάδες που τις πλαισίωναν πολυάριθμες ειδικότητες ( οικονομολόγοι, περιβαλλοντολόγοι, συγκοινωνιολόγοι, κοινωνιολόγοι, αρχιτέκτονες τοπίου, ιστορικοί αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής κληρονομιάς κλπ), υπεύθυνος αποφασιστικός συντονιστής ήταν υποχρεωτικά ένας έμπειρος αρχιτέκτονας-πολεοδόμος.
Ο αχταρμάς με τις ειδικότητες που μετέχουν και δυστυχώς επηρεάζουν τον σχεδιασμό του ελληνικού δομημένου χώρου, θα πρέπει να μας προβληματίζει ουσιαστικά, πέρα από μικροπολιτικά συμφέροντα.

Προτείνουμε βασικά δύο τρόπους προσδιορισμού του Ιδεατού στερεού, του Σταθερού Δομημένου Όγκου (ΣΔΟ) και της Συνολικής Επιφάνειας Δομημένου Όγκου (ΣΕΔΟ).

1. ΑΥΣΤΗΡΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΟΣ ΟΓΚΟΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΙΔΕΑΤΟΥ ΣΤΕΡΕΟΥ

Στην περίπτωση αυτή ο καθορισμός της μορφής κάποιας γειτονιάς ή ακόμα και κάποιου οικιστικού συνόλου του ΟΤ μπορεί να γίνεται από την Πολεοδομική μελέτη σφικτά και απόλυτα ( πχ. διόροφα με τουλάχιστον ένα υπόγειο που θα εξέχει μέχρι 1,50 μ , μέγιστο ύψος 8,5 μ και κάλυψη 50% και ίσως κάποιες πλάγιες αποστάσεις.
Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ μια ομοιόμορφη δόμηση σε σχεδόν προκαθορισμένα περιγράμματα.


2 . ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΣΤΑΘΕΡΟΣ ΟΓΚΟΣ ΕΝΤΟΣ ΕΝΟΣ ΧΑΛΑΡΟΥ
ΙΔΕΑΤΟΥ ΣΤΕΡΕΟΥ

Στην περίπτωση αυτή η πολεοδομική μελέτη καθορίζει επίσης συνειδητά ένα χαλαρό ιδεατό στερεό εντός του οποίου θα διαμορφώνεται ελεύθερα ο σταθερός δομημένος όγκος (ΣΔΟ) και θα προσδιορίζεται πιθανά η συνολική επιθυμητή κατοικήσιμη επιφάνεια που είναι αποδεκτή να δομηθεί, σε σχέση με την επιθυμητή πυκνότητα κατοίκησης.
Μέσα σ’ αυτό το χαλαρό ιδεατό στερεό, η μορφή του σταθερού δομημένου όγκου (ΣΔΟ) θα μπορεί να είναι το αποτέλεσμα μιας πολυπαραμετρικής επεξεργασίας σύμφωνα με μια σειρά «γενετικών και εξελικτικών αλγορίθμων» (ΒΛ. Διάλεξη Ε.Λυρούδια στο Συντονιστικό του Λουτρακίου). Θα ξεκινάμε λοιπόν από μια καθορισμένη επιφάνεια κάλυψης και 2-3 παραμέτρους, όπως ύψος ορόφου, Συνολική Επιφάνεια Δομημένου Όγκου, ογκοπλαστικές μορφολογικές και βιοκλιματικές παραμέτρους και θα ακολουθούν γενετικές διαδικασίες παραγωγής ομάδων αποδεκτών λύσεων από τις οποίες οι αρχιτέκτονες θα επιλέγουν και θα εφαρμόζουν τις καλύτερες.
. Η δοκιμασία τους στον χρόνο και την χρήση θα καταλήγει σε μια συνεχή εξελικτική διαδικασία με επιλογές των ανθεκτικότερων λύσεων, απόρριψης άλλων και αναπαραγωγής νέων με συνδυασμό διαφόρων χαρακτηριστικών, που θα αποτυπώνουν τελικά την κοινωνική εξέλιξη.
Είναι σαφές ότι στον τρόπο αυτό έχουμε την πεμπτουσία της Αρχιτεκτονικής, βρισκόμαστε στον χώρο της πραγματικής Αρχιτεκτονικής Δημιουργίας.

ΕΝΤΑΓΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ
Στις ενταγμένες περιοχές με εγκεκριμένους όρους δόμησης, ο ΣΔΟ και οι ΣΕΔΟ (συνολικές επιφάνειες δομημένου όγκου) που θα καθιερωθούν θα προκύπτουν ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ από τα σημερινά επιτρεπόμενα σε όγκο, ΣΔ, Κάλυψη κλπ.
Αύξησή τους μπορεί να προσβληθεί στο ΣΔ.
Μείωσή τους αποτελεί (σύμφωνα με έγκυρες νομικές απόψεις), επίσης αστικό αδίκημα και μπορεί να θεωρηθεί απαξίωση νομίμως αποκτηθέντος περιουσιακού στοιχείου και να προσβληθούν και στο ΣΤΕ αλλά και σε διεθνή δικαστήρια.
Αρα, προτείνω να εγκαταλείψουμε κάθε σκέψη αύξησης ή μείωσής τους για τις ΗΔΗ ενταγμένες περιοχές με καθορισμένους και εγκεκριμένους όρους δόμησης.

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΩΝ Η ΑΝΑΖΩΟΓΩΝΗΣΗΣ
Αντίθετα σε περιπτώσεις αναπλάσεων, πάλι οι πολεοδομικές μελέτες αναπλάσεων μπορούν να καθορίσουν αιτιολογημένα διαφορετικές συνολικές επιφάνειες δομημένου όγκου είτε μεγαλύτερες (ώστε να μπορούν να περιλάβουν τους βιοκλιματικούς κλπ χώρους και να συμβαδίσουν με τις αυξημένες ανάγκες σε χώρο του 21ου αιώνα), είτε μικρότερες για αιτιολογημένους περιβαλλοντικούς λόγους. Στην περίπτωση αυτή η προσφερόμενη ποιοτική αναβάθμιση ακυρώνει θέματα απαξίωσης περουσιακών στοιχείων.


ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΑΟΚ)
- Λόγω του έντονα τρισδιάστατου χαρακτήρα του νέου ΑΟΚ, καθίσταται πλέον αναγκαία η εκπόνηση των Αρχιτεκτονικών μελετών από Αρχιτέκτονα και ο έλεγχός τους μόνο από Αρχιτέκτονες Υπαλλήλους των Υπηρεσιών.
Ορίζουμε, από την αρχή, τον επιτρεπόμενο και ανεκτό από την κοινωνία σταθερό όγκο του κάθε κτιρίου. Πλήρης απελευθέρωση της Αρχιτεκτονικής μελέτης μέσα σ’ αυτόν τον όγκο. Θα προβλέπεται έγκριση από διευρυμένες ΕΠΑΕ της μορφολογικής, αισθητικής και πολεοδομικής ένταξης των ειδικών κτιρίων καθώς και των σημαντικών κτιριακών συγκροτημάτων.
Μέσα στον όγκο αυτό ορίζουμε, ιδίως για τις περιπτώσεις κατοικίας και την Συνολική Επιφάνεια Δομημένου Ογκου (ΣΕΔΟ), δηλαδή την συνολική κατοικήσιμη επιφάνεια, για τον ενδεικτικό προσδιορισμό των πυκνοτήτων κάθε περιοχής.
Στην ΣΕΔΟ θα προσμετρώνται:
1.Οι χώροι κυρίας χρήσεως.
2.Οι χώροι βιοκλιματικού σχεδιασμού που μπορούν να γίνουν κατοικήσιμοι ( πχ. ημι-υπαίθριοι χώροι και στεγασμένα αίθρια )
3. Τα υπόγεια με φυσικό φωτισμό που έχουν ανώτατο ύψος οροφής μέχρι 1.50 μ από το διαμορφωμένο έδαφος. Σε κάθε κτίριο, ένας τουλάχιστον υπόγειος χώρος οφείλει υποχρεωτικά να φωτίζεται και να αερίζεται με φυσικό τρόπο με κάποιο κτιριοδομικό εργαλείο (cour anglaise, φωταγωγός κλπ)
Αντίθετα στην ΣΕΔΟ δεν θα προσμετρώνται:
Οι επιφάνειες που δεν δημιουργούν με κανένα τρόπο κατοικήσιμους χώρους όπως:
- οι τρύπες των ανελκυστήρων,
- τα κλιμακοστάσια πλήν ενός,
- οι φωταγωγοί και αεραγωγοί καθώς και οι αγωγοί διέλευσης μηχανολογικών εγκαταστάσεων,
- οι μη κατοικήσιμες βιοκλιματικές κατασκευές (διπλοί τοίχοι, πέτρινοι τοίχοι με πάχος πάνω από 0,50 εκ)
- κοινές τοιχοποιίες γενικά μέχρι 5% της επιφανείας κάθε ορόφου,
- οι επενδύσεις τοίχων με φωτοβολταικά πανέλα,
- χώροι μηχανολογικών εγκαταστάσεων ΑΠΕ και γεωθερμίας
- τα θαμμένα υπόγεια,
Ο προσδιορισμός ΣΕΔΟ θα έχει νόημα κυρίως σε περιοχές κατοικίας με χαλαρό προσδιορισμό επιτρεπόμενου όγκου από την πολεοδομική μελέτη. Αντίθετα δεν θα έχει ιδιαίτερη σημασία σε Βιομηχανικές Περιοχές, σε Ειδικά κτίρια ή σε περιοχές κατοικίας με σφικτά καθορισμένους επιτρεπόμενους όγκους.

ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΝΕΟ ΑΟΚ
ΟΡΙΣΜΟΙ

-Προστίθενται ορισμοί και διατάξεις για τα νέα στοιχεία της Αρχιτεκτονικής, αρχίζοντας από αυτές που επιβάλλει η Ευρωπαική Νομοθεσία
( ενσωμάτωση φωτοβολταικών στοιχείων στα κτίρια, χώροι μηχανολογικών εγκαταστάσεων ΑΠΕ, εγκαταστάσεις γεωθερμίας, διατάξεις για την μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων, ενσωμάτωση βιοκλιματικών στοιχείων που δεν δημιουργούν κατοικήσιμους χώρους στα κτίρια, ενσωμάτωση βιοκλιματικών χώρων και παθητικών ηλιακών συστημάτων στα κτίρια, ενσωμάτωση φυτεμένων ταρατσών στα κτίρια, καθώς και ειδικών κατασκευών για την εξυπηρέτηση των ΑΜΕΑ κλπ ).
-Προστίθενται ορισμοί και διατάξεις για την ενσωμάτωση των κτιρίων στο πολεοδομικό τους περιβάλλον μέσα στις πόλεις και τους οικισμούς και στο φυσικό τους περιβάλλον για τις εκτός πόλεων και οικισμών περιοχές.
- Πρέπει να γίνει επικαιροποίηση των ορισμών του ΓΟΚ και να περιγραφούν σαφώς όροι όπως κάθετα και οριζόντια αρχιτεκτονικά στοιχεία, πέργκολες, προεξοχές, προστεγάσματα, κινητά αρθρωτά στεγάσματα κλπ.
-- Πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο ΑΟΚ λειτουργεί ως εργαλείο πού ελέγχει τις κατασκευές σαν στοιχεία του πολεοδομικού συνόλου και όχι μόνον σαν στοιχεία του οικοπέδου.
- Πρέπει να γίνει σαφής πλέον ο κυρίαρχος ρόλος του Ιδεατού Στερεού και του Σταθερού Δομημένου όγκου σε σχέση με την κυριαρχία της έννοιας του ΣΔ που υπήρχε στον ΓΟΚ του 1985 και 2000.
- Είναι πιθανό ότι αρκετά άρθρα και έννοιες του ΓΟΚ του 1985 θα κρατηθούν και θα ξαναγραφούν από την αρχή ενιαία, απλά και με σαφήνεια προσαρμοσμένα σε μια νέα φιλοσοφία παραγωγής δομημένου χώρου, χωρίς τις προσθήκες λέξεων και μικροφράσεων και τις συνεχείς παραπομπές σε διάσπαρτα άρθρα, που διαλύουν τελικά κάθε λογική σε ένα νομοθέτημα, συμβάλλοντας σταδιακά στην δημιουργία ενός χαοτικού νομοθετικού περιβάλλοντος.

Β) ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ.
Δυνατότητα επέκτασης υπογείου (χωρίς να μετράει στον νέο συντελεστή), πέραν του προβλεπομένου περιγράμματος της οικοδομής, στο οποίο θα επιτρέπονται οι παρακάτω χρήσεις:
1. χώροι στάθμευσης.
2. χώροι βιοκλιματικών & η/μ αναγκών – εγκαταστάσεων για τις ΑΠΕ καθώς και για γεωθερμικές εγκαταστάσεις, αντλίες θερμότητας κ.λπ.

Δ) ΦΥΤΕΥΣΗ - ΑΚΑΛΥΠΤΟΙ
Προτείνεται μέρος του απαραιτήτου ποσοστού φύτευσης επί του οικόπεδου να καταλαμβάνει η ελεύθερη φύτευση του δώματος, η άλλων επιφανειών πέραν του ακάλυπτου χώρου. Επίσης θα μπορούν να δημιουργούνται χώροι φύτευσης και σε ακάλυπτες ταράτσες ενδιάμεσων ορόφων που δημιουργούνται από εσοχή υπερκειμένων ορόφων. Οι πράσινες ταράτσες απαιτούν μια σειρά από τροποποιήσεις με προσαυξήσεις του ύψους για να συμπεριληφθούν και τα ενισχυμένα φέροντα στοιχεία που θα εγκιβωτίσουν το χώμα και οι απαραίτητες μονώσεις και στεγανώσεις και εγκαταστάσεις απορροής.
Ε) ΕΞΩΣΤΕΣ
Προτείνεται η ελεύθερη διάταξη των εξωστών εντός του ιδεατού στερεού και εντός των ορίων της κάθε ιδιοκτησίας. Για τους εξώστες που εξέχουν πάνω από κοινόχρηστους ή υποχρεωτικώς ακάλυπτους χώρους, προτείνουμε να επιτρέπεται, για ένα σύντομο μεταβατικό στάδιο, η προεξοχή των εξωστών στο 1/10 της αποστάσεως μεταξύ των απέναντι Ρυμοτομικών Γραμμών ή της απόστασης Δ. Η προταθείσα προοπτική, θα είναι στο μέλλον, για τις νέες οικοδομές, να καταργηθούν τελείως οι εξώστες εις βάρος του δημόσιου χώρου.

ΣΤ) ΑΚΑΛΥΠΤΟΙ ΧΩΡΟΙ - ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ
Προτείνεται να διατηρηθεί η ενδιαφέρουσα αυτή διάταξη του σημερινού οικοδομικού κανονισμού. Μια πρόταση για την ευκολότερη εφαρμογή της, θα είναι η τροποποίηση του ποσοστού συμμετοχής κάθε ιδιοκτησίας για την δημιουργία στην καρδιά του κάθε οικοδομικού τετραγώνου ημι-κοινόχρηστος χώρος πρασίνου και αναψυχής, ελεγχόμενης πρόσβασης. Ειδικά για την περίπτωση αυτή, και μόνο για αυτή, προτείνουμε την κατ’ εξαίρεση σύνδεση του ποσοστού συνεισφερόμενης γης για την δημιουργία αυτών των ημικοινόχρηστων χώρων με bonus ΣΕΔΟ.
Αυτά είναι μερικά από τα βασικά στοιχεία του νέου ΑΟΚ που προτείνουμε σήμερα σε διαβούλευση. Είναι σαφές ότι θα χρειασθούμε την συνεργασία και άλλων ειδικοτήτων, ενδεχομένως και μαθηματικών για την ολοκλήρωσή του.
Στα πλαίσια των προσυνεδριακών μας διαδικασιών φιλοδοξούμε σαν Επιτροπή να αναπτύξουμε το κείμενο αυτό και να είμαστε σε θέση στο Συνέδριό μας να παρουσιάσουμε ένα ολοκληρωμένο νομοθέτημα που θα καλύπτει αναλυτικά όλες τις περιπτώσεις.

--------------------------------------------------------------------------------------------

επιστροφή στην κεντρική σελίδα

-----------------------------------------------------------------------------------------------
ENGLISH VERSION
PROPOSAL BY PLANNING LEGISLATION COMMITTEE OF SADAS
MARCH 2010
TOWARDS A NEW, FLEXIBLE, SIMPLE 21ST CENTURY ARCHITECTURAL BUILDING REGULATION

KEYNOTE ADDRESS A. ZOULIAS – ARCHITECT - PLANNER
--------------------------------------------------------------------------------------------
HOW WE GOT HERE

Let us quickly remember how we got here. Let us recall the fundamental principles of the Building Regulations that regulated the production of the built space which we experience today.

1. GBR[1] 29: A building regulation that extensively refers to the way of drafting city plans and less so to the way of building. It is clearly influenced by the Bavarian legislation that prevails in Greece at that time, precise and functional for its age.

2. GBR 55: It puts emphasis on the settlement's plan, on common-use and buildable spaces, it establishes building systems, it establishes aesthetic settings for buildings and architectural checks, it proposes the continuity of the front at the building line for the 'continuous building' system, it sets the buildings' position and heights. At the same time it starts to deal with building code matters.

3. GBR 73: Here, we have a specifying of the building method according to the building system, in detail and for each particular case. At the same time, it starts to raise issues related to illegal construction.
Many articles, thousands of circulars of an interpretive or special legislation character.

4. GBR 85 - 2003: Today's GBR appeared with the best intentions and views. It intended to do (and perhaps did) significant changes:
-It abolishes concept of building systems
-It proposes the free positioning, the active block and the consolidation of uncovered spaces, it promises freedom in the shaping of the form of the building
-It now establishes an arithmetic FAR
-It establishes an increase in FAR for Family homes

-It establishes a series of spaces excluded from FAR calculations so as to upgrade living conditions (unenclosed spaces, mechanical floor, social events spaces, parking spaces, etc.)
-The concepts of the Building envelope and of the allowed volume also first appear in GBR 85.

In practice though, most of its positive elements were not implemented, while infringements concerning all spaces related with FAR bonuses are known to all of us.

SO, Being a creative text aiming at the production of beautiful built space, including proposals not only at the building-level but also at the wider block level, it was infringed upon, weakened, and turned to - mainly due to the building construction status in our land - a mishmash of innovative, unenforceable provisions.

-In this case too, what followed was a collage of thousands of special legislation provisions and amendments due to conflicting court decisions, for matters of constitutionality as well as for simple matters of civil law.

The significant amendments enacted in 2000 and 2003, with the method of inserting words and mini-phrases, complex cross-references to various, scattered articles, inserting titles into articles, etc. have decisively changed the spirit of the initial law.

-At the same time, the failure of state agencies to control the truly illegal construction (buildings without permits, the ones constructed illegally via evading social-security contributions and via tax evasion) has had as a result the creation of hundreds of clauses, circulars and amendments of the definitions found in the law that corrupt the law's initial spirit.

-The definition of illegal buildings is continuously expanded, to include inconceivable details such as changes of the interior layout, change of placement of a toilet or of a window, even changes in the shape of planting beds.
SO, we end up with the well-known news articles about 2-3 million illegal buildings. (Of course, if this were true it would mean that, according to common sense, and with 3-4 persons on average connected to each illegality, the sum total of the adult population of the country must have some relation with some kind of illegal construction.)

As a result of all the above, the 1985 GBR, together with the accompanying planning legislation, has now been transformed into a series of provisions that try to describe in detail, precisely and with stiffness, each possible construction that someone might consider in a house's interior, ignoring both its initial proclamations for freedom in the shaping of the form of the building as well as the SPIRIT OF THE BUILDING LAW which has to be the blending of buildings into their natural and cultural environment and the safe habitation within them.

-Furthermore, the rapid technological evolutions of our age, like bio-climatic buildings, green roofs, smart buildings, the necessity to produce renewable energy in each building, necessitate significant changes in the legislation. We are now in the age of smart buildings, incorporating artificial intelligence in their operation (see E. Lyroudias' lecture at the Loutraki committee gathering).
We now have the computing, technical capabilities to monitor people's habits as well as climate conditions and to adjust the light, sun and energy-consumption conditions to the levels of comfort necessary for a better human habitation.

Recently (in November 2009) in an exhibition on bio-climatic Architecture in Paris, at the Cité d' Architecture, I had the opportunity to even see samples of revolving houses, so that they could better adjust to the sunlight and the weather conditions. I also had the chance to see dozens of "unenclosed" spaces, in buildings of every use (residences, student residence complexes, social residence complexes, etc.) which open and close with movable screens and shades in order to be functional throughout the year. And, of course, one should mention the photovoltaic panels, now incorporated into buildings, either vertically (to better use the winter sun light) or in 30 degrees sloping surfaces for the summer sun light.

Finally, I should make note of the continuously growing solution of double, bioclimatic façades of buildings.

-There are already European decisions and Directives on all these trends, as well as for matters related to the upgrading of the energy efficiency of buildings and incorporating RES[2] into buildings, which will have to be incorporated into our legislation in the years immediately ahead.

-A series of international conventions related to the protection of our architectural and building heritage in the context of sustainable development will also certainly have to be taken into account by the new Building Regulation.

We believe that any attempt to attach provisions on these matters in the text of the 1985 GBR will aggravate even further its Frankensteinian character.

So, we believe that today, 25 years after the enactment of the 1985 GBR, and after the failure - as evidenced by its results - of this Building Regulation, the 1985 GBR has now ended up a defensive text, dominated by persecutory notions obsessed with illegal constructions which have forever changed its course from its initial proclamations and targets.

-We now need a new text, inspired by new perceptions and by the needs of buildings in the 21st century, and the sooner we start with it the better it will be. We believe that in the drafting of this text, architects and planners should now have to have a predominant role.

During the meetings of our committee several colleagues posed the following question.
-Given today's GBR and the current planning legislation, which of the creations regarded as masterpieces of world architecture could get a permit and a clearance from a Greek Planning Commission? (Ghery's Guggenheim Museum in Bilbao? The residential buildings of the Austrian Hunterwasser in Vienna? Foster's "Gherkin" in London? Nouvel's Museum of African Art at Quai Branly and the Fondation d'Art Contemporaine at Blvd. Raspail in Paris? Ando's museums in parks and forest areas? Botta's and Renzo Piano's buildings on hill tops?

Our Committee, as a result of the aforementioned thoughts, has worked on a proposal in the context of a new perception for the creation of a legal framework regulating the production of built space in Greece, based on the undividable, three-tiered approach:

· FLEXIBLE & SIMPLE ARCHITECTURAL BUILDING REGULATION, in conjunction with a
· FLEXIBLE & ANTI-BUREAUCRATIC WAY OF ISSUING PERMITS, in a context of a
· CREDIBLE AND CONSTANT, DAILY CONTROL OF BUILDINGS.

As part of this three-tiered approach I will present you some views on the basic elements we propose for the new Regulation, which will then turn into an instrument for blending buildings into the wider built and natural environment.

Other members of the committee will then present you our proposals on the New way of issuing permits and on building control.


NEW CONCEPTS IN THE ABR


In the new Architectural Building Regulation we propose the following:
-The fundamental element from now on is the Building envelope,
-A fundamental element is the free but constant, in size, built volume (CBV) within the Building envelope
-A secondary element will now be the Total Area within Built Volume (TABV), which will be used to determine livable space, when needed.

So, we propose a definite change of today's approach, centered on the FAR as the dominant gauge, and the accenting of the Building envelope and mainly of the Constant Built Volume as the main instrument for the shaping of the form of each building.

DETERMINING THE BUILDING ENVELOPE AND THE CBV
The allowed Building envelope, the allowed volume and the allowed construction indicators will of course all be set by the Planning study for each area and the respective OGJ[3] containing the zoning standards. We will mention 3 basic types of cases.
1. Newly planned areas
2. Existing approved areas and
3. Renovation or Regeneration areas

NEWLY PLANNED AREAS

In studies of newly planned areas, to be included in a town plan, the area's Planner could, simply put, determine the final form of each neighborhood as he/she envisions it and as the state would accept it. It is clear that such abilities of three-dimensional thinking or visualizing are possessed (or supposedly possessed) mainly by architects planners and, in general, creators of large-scale spaces starting from scratch.
We propose that from now on, architect-planners have to participate, with a significant role, in all planning studies.

In a recent meeting of the Technical Chamber of Greece we had the chance to hear about the example of the 10 big, interdisciplinary teams that study and envision the Paris of 2020. All ten teams were composed of numerous disciplines (economists, environmentalists, transportation specialists, sociologists, landscape architects, historians of architectural and urban heritage, etc.) but the leading coordinator in each one was necessarily an experienced architect - planner.
The jumble with the different disciplines that participate in and unfortunately affect the planning of built space in Greece, should make us think carefully, beyond petty political interests.

We basically suggest two ways for determining the Building envelope, the Constant Built Volume (CBV) and the Total Area within Built Volume (TABV).

STRICTLY DEFINED VOLUME WITHIN A BUILDING ENVELOPE

In this case, the determination of the form of a neighborhood, or even of a grouping of buildings in a Block, through the Planning Study can be strict and absolute (e.g. two-story buildings with at least one basement laying above ground at a maximum of 1.50m, maximum height of 8.5m and lot coverage of 50%, and perhaps some side setbacks.)

This way you CONSCIOUSLY create a uniform layout with almost predetermined outlines.


FREE CONSTANT VOLUME WITHIN A LOOSE BUILDING ENVELOPE

In this case, the planning study determines, consciously, a loose Building envelope within which the constant built volume (CBV) can freely be shaped and possibly the total permitted livable area to be built, in relation with the desired housing density.
Within this loose Building envelope, the shape of the constant built volume (CBV) could be the result of a multi-parametric processing according to a series of "genetic and evolutionary algorithms" (See E. Lyroudias' lecture at the Loutraki committee gathering). So, we shall start from a determined lot coverage and 2-3 parameters, like the story height, the Total Area within Built Volume, form-shaping, morphological and bioclimatic parameters to be followed by genetic processes for creating sets of acceptable solutions out of which the architects will select and apply the best ones.

Their test in time and their use will lead to a continuous evolutionary process, selecting the most durable solutions, rejecting others and recreating new ones with a combination of different characteristics which will, after all, trace social developments.
It is clear that through this method we have the quintessence of Architecture; we find ourselves in the space of true Architectural Creation.

It may be useful to briefly mention some examples at this point.

EXAMPLES

1. Case of strictly defined Building envelope

For a lot of 100m2 the allowed Constant volume (CV) will be:
CV= 100*50%*8.5 m = 425 m3 and the TABV (if applicable in this case, e.g. residential areas etc.) will be TABV= 100*50%*3 = 150m²

2. Case of a Free shape of Constant Volume within a specific, loose Building envelope

In this case, for a planned area e.g. with a FAR =1 (by today's standards) with
an allowed volume 4.5
the allowed Constant volume (CV) for a lot of 100m2 :
CV= 100 *1 * 4.5 m = 450 m3
If the determination of the TABV is necessary (mainly for residential uses and the possible setting of population densities) then the maximum livable area will be the result of the division of 450 m3 by the average permitted height of the residence (3 m), so the maximum livable area will be 450/3 = 150 m2.

This will, from now on, include all potentially habitable areas (unenclosed spaces free to seasonally open and close, basements with a height of 1.50m above ground with a free use, bio-climatic habitable spaces etc.)

AREAS WITHIN EXISTING, APPROVED PLANS

In areas within existing town plans with set zoning standards, the CBV and the TABV (total areas within built volume) which will be set will MANDATORILY have to be based on today's allowed volume, FAR, coverage, etc.
Increasing them could lead to an arraignment to the Council of State.

Reducing them would also be (according to valid legal views) a civil wrong and such action can be regarded as rendering valueless a lawfully acquired property asset and can be brought to the Council of State as well as to international courts.

Therefore, I propose that we abandon any thoughts of raising or reducing them for areas within EXISTING town plans, with set and approved zoning standards.

REGENERATION OR REVITALIZATION AREAS, according to Ilias Zeggelis

On the contrary, in cases of regeneration areas, the urban regeneration studies can determine with proper justification different total areas within built volume, either larger ones (so as to include bioclimatic spaces, etc. and to keep up with the increased needs for space of the 21st century), or smaller ones for justified environmental reasons. In this case the resultant quality upgrade annuls any issue of taking of property.



SUMMARIZING THE BASIC PHILOSOPHY OF THE NEW ARCHITECTURAL
BUILDING REGULATION (ABR)

-Due to the intensely three-dimensional nature of the new ABR, it is now necessary to have Architectural studies prepared by an Architect and inspected only by Architects - employees of the relevant Agencies.

We define, from start, the allowed and tolerable by society constant volume of each building. Complete liberation of the Architectural study within this volume. Extended Planning Commissions will have to give approval for the morphological-, aesthetic- and planning-related consistency of special-use buildings as well as of significant building complexes.

Within this volume we also define, especially for residential cases, the Total Area within Built Volume (TABV), that is the total inhabitable area, for the indicative setting of densities in each area.

The TABV will include:

1. Main use areas.

2. Bioclimatic design areas which can become habitable (e.g. unenclosed areas and roofed atria)

3. Basements with natural lighting that have a maximum ceiling height of 1.50m above the finished ground level. In each building, at least one underground level has to be mandatorily lighted and ventilated in a natural way, via some building tool (cour anglaise, light duct, etc.)

On the contrary, the TABV will not include:

Areas which do not in any way create a livable space such as:

-elevator holes,

-well-holes except for one,

-light ducts and air-ducts as well as ducts for mechanical installations,

-non-habitable bioclimatic structures (double walls, stone walls with a thickness of more than 50 cm)

-common walls, generally up to 5% of the area of each floor,

-photovoltaic wall panels,

-RES and geothermal mechanical installation areas,

-submerged basements,

The setting of the TABV will be meaningful mainly for residential areas with a loose definition of allowed volume by the planning study. On the contrary, it will not be particularly important in Industrial Areas, in Special-use buildings or in residential areas with strictly defined allowed volumes.



GENERAL MATTERS IN THE NEW ABR

A) DEFINITIONS

-Definitions and provisions are added for new architectural elements, starting with those imposed by European Legislation (incorporating photovoltaic panels in buildings, RES mechanical installations, geothermal installations, structures meant to reduce buildings' energy consumption, incorporating bioclimatic elements that do not create livable spaces within buildings, incorporating bioclimatic areas and passive solar systems in buildings, incorporating planted roofs in buildings, as well as special structures to serve people with special needs, etc.).

-Definitions and provisions are added for incorporating buildings in their urban environment, in towns and settlements, and in their natural environment for out of town and out of settlements areas.

-The definitions in the GBR have to be updated to clearly describe terms such as vertical and horizontal architectural elements, pergolas, projections, overhangs, movable articulated roofings, etc.

-It has to be made clear that the ABR acts as an instrument to control buildings as elements of an urban whole and not only as elements of a lot.

-It has to be made clear from now on, that the Building envelope and the Constant Built Volume have the dominant role, as opposed to the dominance of the FAR concept that existed in the GBR of 1985 and 2000.

-It is possible that several articles and concepts of the 1985 GBR will be kept and will be re-written from the start, in a uniform, simple and clear manner, adapted to a new philosophy for producing built space, without the insertions of words and mini-phrases and the constant cross-references to scattered articles which end up destroying any logic that a law may have and contributing to the creation of a chaotic legal framework.

B) BASEMENT EXTENSIONS

Possibility of extending the basement (without inclusion in the new CBV or TABV calculation), beyond the set layout of the building, with the following uses permitted within it:

1. parking spaces.
2. spaces of bioclimatic & electro-mechanical installations for RES as well as for geothermal installations, heat pumps, etc.

C) PLANTINGS - UNCOVERED SPACES

It is proposed that part of the lot's mandatory planting cover be allocated as free planting on the rooftop bulkhead, or other areas beyond uncovered spaces. It would also be possible to create planting spaces in uncovered terraces of intermediate floors, created by the recess of the floors above. Green roofs demand a series of alterations, with height increases in order to include reinforced structural elements that will hold the soil and the necessary insulations and outflow structures.

D) BALCONIES

It is proposed to have a free arrangement of balconies within the Building envelope and within the limits of each property. For the balconies that protrude over common-use or mandatorily uncovered spaces, we suggest that, for a short transitional phase, the protrusion of balconies be allowed up to 1/10 of the distance between the opposing street lines or distance 'D'.[4] The suggested perspective is that in the future, for new buildings, all balconies protruding into public space be completely abolished.

E) UNCOVERED SPACES - CONSOLIDATION

It is proposed that this interesting clause of the current building regulation be retained. A suggestion towards facilitating its implementation, would be to amend the share of participation of each property for the creation in the heart of each block of a space of greenery and recreation for quasi-common-use and with controlled access. For this particular case, and only for this one, we propose the exceptional linking of the share of land offered by each property for the creation of these quasi-common-use areas, with a TABV bonus.

These are some of the basic characteristics of the new ABR which we put out for consultation today. It is clear that we will need the cooperation of other disciplines, perhaps even mathematicians, for finalizing this.

As part of our pre-conference proceedings we aspire as a Committee to expound on this text, so that during our Conference we will be in a position to present an integrated piece of legislation that will cover all cases in detail.
[1] GBR: General Building Regulation
[2] RES: Renewable Energy Sources
[3] OGJ: Official Government Journal
[4] Distance D: the minimum allowed distance from the lot limit or between buildings

επιστροφή στην κεντρική σελίδα
http://www.zoulias.com/


---------------------------------------------------------------------------------------------


ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΑΔΕΙΩΝ

· ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΥΕΛIKTOY ΑΝΤΙΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΟΥ


ΤΡΟΠΟΥ ΕΚΔΟΣΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΑΔΕΙΩΝ.

Εισήγηση Γιώργος Μαδεμοχωρίτης – αρχιτέκτονας


Εκ του αποτελέσματος, όλοι συμφωνούμε ότι η παραγωγή οικοδομικού και γενικά κτηριακού έργου στον τόπο μας είναι τουλάχιστον προβληματική. Κύρια χαρακτηριστικά:
- πολεοδομική αναρχία,
- έλλειψη αντίληψης πολεοδομικού συνόλου,
- έλλειψη αντίληψης κοινόχρηστου χώρου,
- έλλειψη αντίληψης αρχιτεκτονικής ,πολεοδομικής ιστορικής και πολιτισμικής ένταξης και ενσωμάτωσης.
- διαφθορά.
- αυθαίρετα κλπ.
Η περίπλοκη και δαιδαλώδης πολεοδομική νομοθεσία, η σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία στην έκδοση οικοδομικών αδειών, μεταθέτουν τον στόχο που πρέπει να είναι η ποιότητα και η προστασία του ευρύτερου περιβάλλοντος , όπως το απαιτεί το σύνταγμα και το “πνεύμα του νόμου”, σε μία γραφειοκρατική τήρηση διαδικασιών με μοναδικό αποτέλεσμα την τυπική νομιμότητα όπως περιγράφει το “γράμμα του νόμου”.
Το μέχρι σήμερα, σύστημα εκδόσεως αδειών και γενικά ελέγχου του παραγόμενου κτηριακού έργου, αποσκοπεί στον έλεγχο και την τιμωρία του παρανομούντος και την διατήρηση της παράνομης κατασκευής.
Οι προτάσεις των άλλων φορέων, μπορεί να προσθέτουν θετικά διαδικαστικά στοιχεία, δεν παύουν όμως να υπηρετούν την παραπάνω φιλοσοφία.
Άποψη και στόχος της επιτροπής Γ3 του ΣΑΔΑΣ –ΠΕΑ, είναι προσαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας ,του τρόπου έκδοσης αδειών και ελέγχου των κατασκευών, στο βασικό ζητούμενο, που είναι η προστασία και βελτίωση της ποιότητας ζωής, μέσα από την προστασία του φυσικού, πολεοδομικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος . Αυτός ο ξεκάθαρος στόχος καθορίζει την νέα φιλοσοφία στην παραγωγή και τον έλεγχο του αρχιτεκτονικού και γενικά κτηριακού έργου.
Για να πραγματοποιηθεί αυτό, πρέπει να ιεραρχίσουμε τα κρίσιμα, ουσιώδη και σημαντικά στοιχεία μέσα στην παραγωγική αυτή διαδικασία.
Έτσι πρέπει να δημιουργήσουμε ένα απλοποιημένο ΓΟΚ που σε συνδυασμό με έναν απλό και αντιγραφειοκρατικό τρόπο έκδοσης αδειών και με έναν ουσιαστικό έλεγχο των κατασκευών, θα υπηρετήσει την βελτίωση του περιβάλλοντος που ζούμε.
Θεωρούμε ότι η διαδικασία έκδοσης οικοδομικής αδείας, μπορεί να απλοποιηθεί, μόνον αν μειωθεί το αντικείμενο, που ελέγχουν οι Υπηρεσίες.
Η οικοδομική άδεια είναι μια διοικητική πράξη που επιτρέπει την ένταξη μιας κατασκευής με ασφάλεια, σε ένα ευρύτερο Πολεοδομικό Σύνολο, η διαδικασία αυτή πρέπει να διέπεται από μια νέα φιλοσοφία

ΜΙΑ ΝΕΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΑΔΕΙΩΝ

Βασική αρχή του νέου τρόπου έκδοσης αδειών είναι “να ελέγχονται ουσιαστικά τα στοιχεία του έργου που έχουν σχέση με το ευρύτερο περιβάλλον, είναι αντιληπτά από το κοινωνικό σύνολο και το επηρεάζουν”.
Αντίθετα τα στοιχεία του έργου που αφορούν την εσωτερική του λειτουργία, θα υλοποιούνται με την ευθύνη του αρμόδιου κατά ειδικότητα, γνωστικό αντικείμενο και νόμο μηχανικού.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, τα στοιχεία ενός έργου που έχουν σχέση με το ευρύτερο περιβάλλον και επηρεάζουν το κοινωνικό σύνολο και πρέπει να ελέγχονται κατά την διαδικασία έκδοσης οικοδομικής αδείας είναι:
- Η σχέση του κτηριακού περιβλήματος με τον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο
- Η αρχιτεκτονική μορφή
- Η ενσωμάτωση του έργου στο πολεοδομικό, ιστορικό και πολιτισμικό περιβάλλον σύμφωνα με και ισχύουσες διεθνείς συμβάσεις .
- Ο σεβασμός της ισχύουσας πολεοδομικής νομοθεσίας.
- Η προσβασιμότητα

Παράλληλα πρέπει να διασφαλίζονται:
- Η υγεία και την ασφάλεια των χρηστών.
- Η δυνατότητα σύνδεσης του έργου με τους Ο.Κ.Ω
- Οτι το έργο μελετάται, επιβλέπεται και εκτελείται από ειδικούς μηχανικούς και πιστοποιημένους τεχνίτες.
- Τα οικονομικά έσοδα του κράτους από το έργο .

Τέλος πρέπει να καθορίζονται οι διαδικασίες ελέγχου και απόδοσης της κατασκευής ως τελικό τεχνικό έργο και νομική υπόσταση.

Σύμφωνα με τα παραπάνω ο νέος τρόπος έκδοσης οικοδομικών αδειών, πρέπει να χωριστεί σε δύο φάσεις:

Α’ ΦΑΣΗ: ΕΚΔΟΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
Β’ ΦΑΣΗ: ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ – ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΑΔΕΙΑΣ


- Α’ ΦΑΣΗ: ΕΚΔΟΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
Προηγείται αίτηση του ιδιοκτήτη με πλήρες τοπογραφικό και τίτλους προκειμένου για την:

α. Έγκριση τοπογραφικού διαγράμματος, από το τμήμα τοπογραφικών εφαρμογών της αρμόδιας πολεοδομίας, συντεταγμένο σε κρατικό σύστημα συντεταγμένων, όπου θα εμφανίζονται πέραν του γηπέδου, τα υψόμετρα, οι όμορες ιδιοκτησίες, ο σαφής καθορισμός των ΡΓ και ΟΓ, οι όροι δόμησης , οι χρήσεις και οι απαιτούμενες εγκρίσεις φορέων και υπηρεσιών. Θα ελέγχεται και θα βεβαιώνεται η κατά κανόνα η κατά παρέκκλιση αρτιότητα και ο έλεγχος των κτηματολογικών στοιχείων. Στα εκτός σχεδίου γήπεδα η έγκριση του τοπογραφικού θα γίνεται ύστερα από αυτοψία..

β. Μετά την έγκριση του τοπογραφικού υποβάλλεται φάκελος που περιλαμβάνει:

- Αίτηση ιδιοκτήτη με σαφή περιγραφή του έργου και των στοιχείων των υπευθύνων μηχανικών.
- Φάκελο που θα περιλαμβάνει τα απαιτούμενα στοιχεία αρχιτεκτονικής μελέτης και τοπογραφικού σε τόσα αντίτυπα , όσες εγκρίσεις απαιτούνται και αναφέρονται στο εγκεκριμένο τοπογραφικό. Τα στοιχεία αυτά είναι:
- Αναλυτική τεχνική περιγραφή του έργου , περιγραφή τυχόν εκσκαφής και γενική περιγραφή στατικής μελέτης.
- Μελέτη ένταξης και ενσωμάτωσης στο πολεοδομικό και πολιτιστικό περιβάλλον.
- Τοπογραφικό διάγραμμα και φωτογραφίες του χώρου.
- Αναλυτικό διάγραμμα κάλυψης- σχηματική τομή, με απόλυτη περιγραφή και διαστασιολόγηση του κτηριακού όγκου (περιγράμματα ορόφων , ύψη ) και των διαμορφώσεων.
- Κάτοψη ισογείου, διαμόρφωση ακαλύπτου, πρόσβαση.
- Όψεις.
- Κάτοψη δώματος.
- Κατόψεις χώρων που πιθανόν εξαιρούνται από την δόμηση (Η/Μ όροφοι, αίθουσες κοιν. εκδηλώσεων κλπ)
- Έγκριση φορέα σε περίπτωση ειδικού κτηρίου.
- Δηλώσεις ανάληψης μελετών και επιβλέψεων από τους υπεύθυνους μηχανικούς και δήλωση για την υποχρέωση υποβολής των τελικών υλοποιημένων σχεδίων.
- Προϋπολογισμό έργου και προκαταβολή αμοιβής μελέτης αρχιτεκτονικών.

Τις βεβαιώσεις για: Υψόμετρο, Αρχαιολογία, Δασαρχείο, ΥΠΑ, Πυροσβεστική, Δ.Ε.Η.(Υ/Σ, η Υψηλή Τάση) Ε.Π.Α.(Φυσικό Αέριο), Ε.Υ.Δ.Α.Π (Ρέμα) Γραμμή Αιγιαλού, κλπ θα τις χορηγεί η ίδια Υπηρεσία Πολεοδομίας –σημειώνοντας στο <σεντόνι>, μετά από συνεννόηση με τις Αρμόδιες Υπηρεσίες, χωρίς την μετακίνηση του Φακέλου.

γ. Ο φάκελος θα χρεώνεται σε αρμόδιο υπάλληλο που θα πραγματοποιεί τον αρχιτεκτονικό – πολεοδομικό έλεγχο και
- Θα ελέγχει τα δικαιολογητικά και θα εγκρίνει το διάγραμμα κάλυψης και όλα τα στοιχεία μελέτης που έχουν υποβληθεί σύμφωνα με την πολεοδομική νομοθεσία..
- Θα παραπέμπει το θέμα αν προβλέπεται , ανάλογα στην ΕΠΑΕ ή σε μία διευρυμένη επιτροπή που προτείνουμε να θεσμοθετηθεί, και θα είναι αρμόδια για την ένταξη – ενσωμάτωση του έργου στο περιβάλλον.
- Οι εγκεκριμένες όψεις θα αναρτώνται για 5ημέρες σε εμφανές σημείο στην πολεοδομία
- Θα προσκομίζονται οι πράξεις γκαράζ με το αποδεικτικό κατάθεσης η το πιστοποιητικό καταχώρησης στο Κτηματολόγιο.
- Θα ελέγχονται τα φορολογικά και αμοιβές μελέτης μηχανικών.
- Μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων αυτών θα εκδίδεται η “ΑΔΕΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ”

2. Β’ ΦΑΣΗ: ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ – ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΑΔΕΙΑΣ

Με την έκδοση της αδείας εργασιών θα είναι δυνατή η έναρξη της κατασκευής.
Τότε θα :
1. Αναρτάται σε εμφανές σημείο του εργοταξίου πινακίδα με τον αριθμό αδείας, πλαστικοποιημένα τα εγκεκριμένα σχέδια των όψεων και την περιγραφή του έργου.
2. Θα γίνεται εκσκαφή και σκυροδέτηση μέχρι το δάπεδο ισογείου.

3. Θα υποβάλλεται φάκελος, με αίτηση του ιδιοκτήτη η εξουσιοδοτημένου Μηχανικού με πλήρη στατική μελέτη και θα ζητείται αυτοψία.
4. Θα διενεργείται αυτοψία- μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα-και θα δίδεται συνέχιση εργασιών.
5. Με την ολοκλήρωση του ΦΟ και υλοποίηση του κτηριακού όγκου υποβάλλονται τα εφαρμοσμένα στατικά σχέδια με ευθύνη του μηχανικού και διενεργείται αυτοψία από αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο(Επιτροπή).
6. Με την ολοκλήρωση του έργου θα υποβάλλονται στην πολεοδομία και θα θεωρούνται όλες οι απαιτούμενες εφαρμοσμένες μελέτες με ευθύνη μηχανικών, με έλεγχο από την Υπηρεσία –μόνον των Παραδοχών- Κανονισμών και της ταύτισης με το εγκεκριμένο Διάγραμμα Κάλυψης.
7. Ελέγχονται αμοιβές επίβλεψης μηχανικών.
8. Σε περίπτωση Ειδικών Κτιρίων η όπου υπάρχουν χώροι που εξαιρούνται του ΣΔ και ΣΟ (μηχανολογικοί όροφοι, αίθουσες κοιν.εκδηλ κλπ) θα διενεργείται 3η αυτοψία.
9. Αφού υποβληθούν όλες οι μελέτες (Πράσινος Φάκελος, με όλα τα σχέδια τα <ως κατασκευάσθηκε> και πιστοποιηθούν όλες οι αυτοψίες . Όλα τα παραπάνω πρέπει να οργανωθούν στα πλαίσια της Ηλεκτρονικής πολεοδομίας.

10. Μετά από όλη αυτή την διαδικασία εκδίδεται Η ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΘΕΩΡΗΜΕΝΗ ΓΙΑ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ.

Το έντυπο της αδείας και το <σεντόνι> πρέπει να αναθεωρηθούν και να περιλαμβάνουν ουσιαστικά στοιχεία όπως: εξουσιοδότηση Μηχανικού, επικαιροποιημένα έντυπα προυπολογισμού, επιφάνεια οικοπέδου, αριθμό και επιφάνεια διαμερισμάτων, μελέτες που έχουν εγκριθεί κλπ.

Στόχος όλων μας είναι η αντιγραφειοκρατική, ευέλικτη λειτουργία των Υπηρεσιών, η ταχύτητα στην Έκδοση των Οικοδομικών Αδειών, με πληρότητα και αποτελεσματικότητα προς όφελος των Μηχανικών Ελεύθερων Επαγγελματιών και –γενικά- των Πολιτών.


Για την επιτροπή
Γιώργος Μαδεμοχωρίτης και Φρίντα Πατσιούρα-Παρασκευά

----------------------------------------------------------------------------------------


Επιστροφή στην κεντρική σελίδα
http://www.zoulias.com/



-------------------------------------------------------------------------------------------


ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΕΓΕΙΡΟΜΕΝΩΝ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ


Εισήγηση Γιώργος Ανδρεαδάκης – αρχιτέκτονας

Μέλος της επιτροπής ΣΑΔΑΣ - ΠΕΑ «Θεσμικό πλαίσιο έκδοσης οικοδομικών αδειών – Αμοιβές ιδιωτικών έργων Λειτουργία πολεοδομικών γραφείων και ΕΠΑΕ



ΑΡΘΡΟ 1
Η άδεια δόμησης είναι εκτελεστή διοικητική πράξη που επιτρέπει την υλοποίηση, σε οικόπεδο ή γήπεδο και κοινόχρηστο χώρο, των οικοδομικών εργασιών που προβλέπονται στις μελέτες που την συνοδεύουν, εφόσον οι μελέτες αυτές είναι σύμφωνες με τις ισχύουσες διατάξεις.

ΑΡΘΡΟ 2 : Αρμόδια όργανα για τη χορήγηση των αδειών δόμησης.
Αρμόδιο όργανο είναι η ΟΜΑΔΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ εγγεγραμμένων στο τεχνικό επιμελητήριο Ελλάδος, ελεύθερων επαγγελματιών που υπογράφουν αντίστοιχα ως ειδικότητες τις απαραίτητες κατά το νόμο μελέτες.

ΑΡΘΡΟ 3 :
Διαδικασία και απαιτούμενα στοιχεία για τη χορήγηση άδειας δόμησης.

1. Χορηγείται ηλεκτρονικά στην ομάδα μελέτης μοναδικός αύξων πανελλήνιος ΚΩΔΙΚΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ (ΚΟΕ) από το ΤΕΕ, ο οποίος συνοδεύει το έργο εφ΄ όρου ζωής. Σε αυτό το στάδιο ελέγχεται αυτόματα (ηλεκτρονικά) η κατά το νόμο και την επιστήμη δυνατότητα της αρμόδιας ομάδας να εκπονεί τις κατ’ αντικείμενο μελέτες (δηλ. οι αρχιτέκτονες την αρχιτεκτονική μελέτη κοκ.) καθώς και η ασφαλιστική ενημερότητα των μηχανικών της (με δυνατότητα απόδοσης ΚΟΕ και σε περίπτωση διακανονισμού ή νέων, άνεργων συναδέλφων).
2. Εκτελείται συμβολαιογραφική πράξη μεταξύ κυρίου του έργου και της ομάδας των μηχανικών, που θα περιλαμβάνει ανάθεση μελετών και επιβλέψεων (καθώς και τις τυχόν συμφωνηθείσες πέραν των ελαχίστων υπηρεσίες και αντιστοιχούσες αμοιβές) και φορολογικά.
3. Για τις περιοχές όπου υπάρχει κτηματολόγιο επικυρώνονται οι όροι δόμησης και χορηγείται Βεβαίωση χρήσεων γης αυτόματα (ηλεκτρονικά) από την ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ - ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ και ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ του ΠΟΛΙΤΗ (ΠΥΣΕΠ) όπως θα μετονομαστούν τα πολεοδομικά γραφεία.

4. Για τις περιοχές που δεν έχουν ακόμα κτηματολογηθεί θα υποβάλλεται αίτηση με συνημμένο 1 τοπογραφικό διάγραμμα (συντεταγμένο σύμφωνα με τις ισχύουσες προδιαγραφές) την οποία θα χρεώνεται υπάλληλος-ελεγκτής της υπηρεσίας ο οποίος θα επικυρώνει επιτόπου τους όρους δόμησης, θα χορηγεί τη Βεβαίωση χρήσεων γης και –εφόσον του ζητηθεί - θα αιτείται τις απαιτούμενες εγκρίσεις (αρχαιολογία, δασαρχείο κ.λ.π.) με ηλεκτρονική αλληλογραφία από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
5. Συντάσσονται:
Α. Πλήρης ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ μελέτη και μελέτη παθητικής πυροπροστασίας. Για τα ειδικά κτίρια απαιτείται συνυπογραφή τριών αρχιτεκτόνων μηχανικών. Για τα κοινοφελή και κοινόχρηστα έργα απαιτείται έγκριση από τους κατά τόπους συλλόγους Αρχιτεκτόνων.
Β. ΣΤΑΤΙΚΗ προμελέτη (η οριστική υποβάλλεται με το πέρας των εργασιών εκσκαφής).
Γ. Μελέτη ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ απόδοσης του κτιρίου.
Δ. ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ (όπως γκαράζ κ.λ.π.)

ΑΡΘΡΟ 4 :

Χορήγηση Άδειας Δόμησης.
Όλα τα ανωτέρω κατατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή στο ΤΕΕ, ενημερώνεται ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ και ορίζεται εποπτεύων ορκωτός μηχανικός. Ταυτόχρονα οι κατατεθιμένες στο ΤΕΕ μελέτες καθίστανται δημόσια έγγραφα. Έντυπο αντίγραφο λαμβάνει ο ιδιοκτήτης, ψηφιακό αντίγραφο όλων των παραπάνω αποστέλλεται στη μελετητική ομάδα, στην ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ – ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ και ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ του ΠΟΛΙΤΗ και ψηφιακό αντίγραφο μόνο της αρχιτεκτονικής μελέτης στον ΣΑΔΑΣ - ΠΕΑ.
Πριν την έναρξη των εργασιών και για διάστημα 15 ημερών είναι αναρτημένο το έργο σε μορφή 3D στο οικόπεδο με τον αριθμό ΚΟΕ, τον κύριο του έργου και την ομάδα των μηχανικών που εκπόνησε τις μελέτες.
Με την έναρξη εργασιών ενεργοποιείται από το ΤΕΕ αυτόματα το ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΟΥ με τη χορήγηση κωδικού πρόσβασης στην ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ η οποία έχει και την υποχρέωση ενημέρωσής του. Ο ΕΠΟΠΤΕΥΩΝ ΟΡΚΩΤΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ έχει δικαίωμα πρόσβασης και ο κύριος του έργου υποχρέωση να λαμβάνει γνώση των παρατηρήσεων. Το Ημερολόγιο Έργου ενημερώνεται διαρκώς ηλεκτρονικά για κάθε μεταβολή κατά τη διάρκεια της κατασκευής και μετά, καθώς το έργο θεωρείται πάντα ενεργό για προσθήκες, αναθεωρήσεις, αλλαγή χρήσης, επισκευές κλπ.. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται αυτόματα μια βάση δεδομένων στο ΤΕΕ με όλες τις ευεργετικές για τη διοίκηση και την επιστήμη στατιστικές πληροφορίες.
Σε οποιοδήποτε στάδιο των εκσκαφών κατατίθεται η οριστική στατική μελέτη (που περιλαμβάνει μελέτη ικριωμάτων και αντιστηρίξεων).

ΑΡΘΡΟ 5 : Έλεγχος Οικοδομικών Αδειών κατά την Κατασκευή.
Έλεγχος των οικοδομικών εργασιών γίνεται οποτεδήποτε από ΕΠΙΤΡΟΠΗ που αποτελείται από ΔΥΟ ΟΡΚΩΤΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ.
Τυχόν διαφοροποιήσεις της μελέτης στην κατασκευή, αν υπάρχει δυνατότητα διορθώσεων εντός δεκαπέντε ημερών, γίνονται και κατατίθενται αλλιώς το έργο διακόπτεται έως ότου διορθωθούν πρακτικά.
ΑΡΘΡΟ 6 : Ηλεκτροδότηση Έργου.
Η ηλεκτροδότηση γίνεται μετά από τον έλεγχο της επιτροπής (δύο ορκωτών μηχανικών), των μελετητών και τον κύριο του έργου. Επίσης, τότε κατατίθενται και οι τυχόν διαφοροποιήσεις με σχέδια εφαρμογής.
Παραβάσεις, αν είναι διορθώσιμες μελετητικά ή πρακτικά, ανάλογα μεγέθους, λαμβάνουν χρόνο διόρθωσης που ορίζεται εγγράφως από την ίδια επιτροπή. Η μη διόρθωση τους επιφέρει κυρώσεις ως προς το δικαίωμα άσκησης του επαγγέλματος έως και αφαίρεσης της άδειας άσκησης επαγγέλματος του αντίστοιχου μελετητή.

ΑΡΘΡΟ 7 : Πολεοδομικά Γραφεία.
Τα ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ μετονομάζονται σε ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ και ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ του ΠΟΛΙΤΗ (ΠΥΣΕΠ). Αρμοδιότητές τους είναι οι εξής:
1. Η χορήγηση έγγραφων ή ψηφιακών όρων δόμησης και βεβαιώσεων χρήσεων γης.
2. Η χορήγηση των γνωμοδοτήσεων στους αιτούντες ιδιώτες μελετητές.
3. Η υποδοχή, ενημέρωση, εξυπηρέτηση και εκπαίδευση του πολίτη για θέματα πολεοδομικά και οικιστικά.
4. Η τήρηση του αρχείου των εκδοθεισών μέχρι σήμερα οικοδομικών αδειών και η χορήγηση θεωρημένων αντιγράφων.

ΑΡΘΡΟ 8 : Μετά την ηλεκτροδότηση.
Μετά την ηλεκτροδότηση του έργου συντάσσεται αναλυτικός κατάλογος των υλικών κατασκευής και πιστοποίησης αυτών που παραδίδονται στον κύριο του έργου, ο οποίος προσαρτάται και στο ημερολόγιο έργου του ΤΕΕ.
Μετά το πέρας αυτής της διαδικασίας η ευθύνη της ομάδας των μελετητών παύει είτε πρόκειται για υλικά (αλλοίωση – βλάβη), είτε για πρόσθετα στοιχεία στο έργο, αυθαίρετα για τα οποία αποκλειστική ευθύνη έχει ο κύριος του έργου.

----------------------------------------------------------------------------------------


Εισήγηση για συμβάσεις προστασίας της Αρχιτεκτονικής, πολιτιστικής και πολεοδομικής κληρονομιάς

Διευκρινίσεις γύρω από την «ενσωματωμένη διατήρηση »,
της ακίνητης πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς,
στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης .



Εισήγηση : Γιάννης Ζερβός - αρχιτέκτων




Περίληψη Εισήγησης
Η ενσωμάτωση της διατήρησης και της διαχείρισης των πολιτιστικών αγαθών στον Αειφόρο αναπτυξιακό σχεδιασμό με σκοπό την παραγωγή οικονομικής και κοινωνικής υπεραξίας, πρέπει να συνδυαστεί με την απαλλαγή από την αισθητική αντίληψη του «νεοπαραδοσιακού υποκατάστατου » που έχει επικρατήσει στον ελλαδικό χώρο τις τελευταίες δεκαετίες, σαν αποτέλεσμα του μιμητισμού και του θεσμικού πλαισίου που τον κατοχυρώνει.
Οι Συμβάσεις της Γρανάδας , της Μάλτας και τα επιστημονικά κείμενα που τις στηρίζουν, αναφέρονται στις αρχές και τις διαδικασίες διατήρησης της «αυθεντικής κατάστασης » και «την ενσωμάτωσή της στη σύγχρονη κοινωνική ζωή και τα αναπτυξιακά σχήματα μέσω του χωροταξικού, του πολεοδομικού και του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού ».
Οι παραπάνω Συμβάσεις εκφράζουν την Ευρωπαϊκή πολιτική για την διατήρηση και την διαχείριση της Ακίνητης Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς, δηλαδή της Αρχιτεκτονικής και της Αρχαιολογικής .
Η κληρονομιά αυτή που δημιουργήθηκε σε άλλες εποχές, «….πρέπει να περάσει στις μελλοντικές γενιές στην αυθεντική της κατάσταση ,…», διότι «…κάθε γενιά δίνει διαφορετική ερμηνεία στο παρελθόν και αντλεί καινούργια έμπνευση από αυτό ».
Για τα έργα του Μοντέρνου Κινήματος και πέραν αυτών, για τα έργα που ανήκουν «στην εποχή της τεχνικής αναπαραγωγής των», η έννοια της αυθεντικότητας δεν αφορά τόσο το «ιερό λείψανο» της πρωτότυπης κατασκευής τους, όσο τα πρωτότυπα σχέδια του αρχιτέκτονα βάσει των οποίων υλοποιείται η κατασκευή. Τα σχέδια του αρχιτέκτονα, αντιστοιχούν στο αρνητικό της φωτογραφίας ή στη μουσική παρτιτούρα. Η όποια υλοποίησή τους αποτελεί μία από τις πιθανές ερμηνείες.





Στην κληρονομιά προστίθενται συνεχώς «….τα καινούργια κτίρια του σήμερα που θα είναι η Κληρονομιά του αύριο:… γι αυτό, πρέπει να εξασφαλιστεί με κάθε προσπάθεια, η σύγχρονη Αρχιτεκτονική να είναι υψηλής ποιότητας ».
Στην περίπτωση που η Σύγχρονη Αρχιτεκτονική Δημιουργία υλοποιείται σε ένα χαρακτηρισμένο ιστορικό περιβάλλον, «…οι φορείς που είναι υπεύθυνοι για την προστασία της πολιτιστικής Κληρονομιάς, πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι καινούργιες κατασκευές σχεδιάζονται με τέτοιο τρόπο ώστε και να ενσωματώνουν τις αισθητικές αντιλήψεις του σήμερα και να εναρμονίζονται με τα παλιά κτίρια ».
«…Η εισαγωγή στοιχείων σύγχρονου χαρακτήρα, με τη φροντίδα να μην βλάψουν την αρμονία του συνόλου, μπορεί να συμβάλει στον εμπλουτισμό του :».
Η Εθνική Νομοθεσία, από το Σύνταγμα, τη χωροταξία, την πολεοδομία, το Γ.Ο.Κ., το Νόμο για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς, μέχρι τα Προεδρικά Διατάγματα για τους παραδοσιακούς οικισμούς , πρέπει να συντονισθεί στο πνεύμα και στο γράμμα των Ευρωπαϊκών Συμβάσεων για την Ακίνητη Πολιτιστική και Φυσική Κληρονομιά.
….«Η επιφανειακή μιμητική δεν αναπαράγει τίποτε, ενώ η κριτική μέσω της αρχιτεκτονικής πρακτικής προβάλλει την παρουσία των μετασχηματισμών που έχουν συμβεί στην παράδοση αλλά και τις ποιότητες της βαθειάς δομής που είναι αναγκαίο να διατηρηθούν» .

Παρασκευή, 15 Ιανουαρίου 2010

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ


ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ
Θανάσης Ζούλιας - Αρχιτέκτων πολεοδόμος

¨Εχει παρατηρηθεί ότι από το 2000 και μετά, μια σειρά από τροποποιήσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας, μετά από μια συγκεκριμένη διαδικασία ( που τείνει να γίνει κανόνας!) , καταλήγει να εφαρμόζεται πάντα σε βάρος των συμφερόντων του πολίτη και των ελεύθερων επαγγελματιών μηχανικών.
Συγκεκριμένα
- Οι τροποποιήσεις του ΓΟΚ 2000, έγιναν με την προσθαφαίρεση λέξεων, συνδέσμων, και μικροφράσεων που όμως άλλαξαν εντελώς το πνεύμα της εγκεκριμένης μέχρι τότε πολεοδομικής νομοθεσίας με τρόπο τόσο πολύπλοκο και αποσπασματικό που για πολύ μεγάλη χρονική περίοδο ήταν σχεδόν αδύνατο και για την πλειοψηφία των μηχανικών αλλά ενδεχομένως και για τους βουλευτές να καταλάβουν τι γίνεται και τι ακριβώς αλλάζει.
- Το 2003 με τον Ν 3212 για τον τρόπο έκδοσης αδειών, εγκρίθηκε πράγματι στα 8 πρώτα του άρθρα ένας τρόπος έκδοσης αδειών και ελέγχου των κατασκευών, σαφέστατα αντιγραφειοκρατικός και ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ, που απλούστευε τις διαδικασίες τόσο για τον πολίτη και τους ελεύθερους επαγγελματίες μηχανικούς, όσο και για τους σωστούς δημόσιους υπάλληλους μηχανικούς.
Παράλληλα, στα υπόλοιπα άρθρα του, με την ίδια μέθοδο προσθήκης λέξεων, άρθρων και μικροφράσεων ή πολύπλοκων παραπομπών σε διάσπαρτα άρθρα και υποπαραγράφους, έγιναν τροποποιήσεις που στην ουσία άλλαζαν ουσιαστικά το πνεύμα της αρχικής νομοθεσίας. Με τον τρόπο αυτό καθιερώθηκαν έντονα αυστηρότεροι όροι για την καταπολέμηση της αυθαίρετης δόμησης, της οποίας όμως ο ορισμός διευρύνθηκε μάλλον υπερβολικά, ώστε να δίδεται η εντύπωση ότι αντικείμενο της νομοθεσίας δεν ήταν η παραγωγή όμορφου δομημένου χώρου, αλλά η δημιουργία προστιμοπαγίδων!
Το 2004 και μετά από μία σειρά αναστολών, των διατάξεων αυτών, από την νέα ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ, καταλήξαμε να ακυρωθούν τα καλά για τους πολίτες και τους μηχανικούς άρθρα για τον αντιγραφειοκρατικό τρόπο έκδοσης αδειών και να μείνουν μόνο εκείνα τα άρθρα που αφορούσαν τα πρόστιμα και την ιδιαίτερα διευρυμένη εκδοχή για την αυθαίρετη δόμηση.
Αποτέλεσμα αυτών των μεθοδεύσεων ήταν η νεκρανάσταση του καταργημένου νόμου έκδοσης αδειών του 1993 και η δημιουργία ενός «Φραγκεσταινικού» νομοθετικού κατασκευάσματος, που προέκυψε από τον συνδυασμό διατάξεων του 2003 με διατάξεις του 1993 που είχαν συνταχθεί με τελείως διαφορετική φιλοσοφία!
-Το 2009 με τον γνωστό Νόμο για τους Ημιυπαίθριους προσπάθησε η Ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ να αντιμετωπίσει ένα χρονίζον πρόβλημα του Ελληνικού δομημένου χώρου. Πάλι εγκρίθηκαν κάποιες διατάξεις, ας πούμε, φιλικές προς τον πολίτη (το αν είναι συνταγματικές ή όχι ας το κρίνουν οι αρμόδιοι), και κάποιες άλλες περιοριστικές για τους Ημιυπαίθριους και τα Υπόγεια, όχι ιδιαίτερα προσφιλείς στους πολίτες και τους μηχανικούς.
Ακολούθησαν, οι πρωτοφανείς σε έκταση, αέναες συζητήσεις για τις διατάξεις αυτές για να καταλήξουμε μετά τις εκλογές του 2009, να γίνουν ενέργειες από την νέα ηγεσία του ΥΠΕΚΑ, που καταργούσαν πάλι τις διατάξεις που, καλώς ή κακώς, θεωρούνταν φιλικές για τους πολίτες και τους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά αφήνοντας σε ισχύ τις περιοριστικές διατάξεις για τους νέους ΗΥ και τα Υπόγεια.
Επειδή αυτή η μέθοδος τροποποιήσεων και εφαρμογής της νομοθεσίας που τείνει να αποκτήσει πάγιο χαρακτήρα, δημιουργεί ένα αδιαφανές και πολύπλοκο νομοθετικό περιβάλλον, το οποίο μπορούν να ερμηνεύσουν μόνο οι δεινοί λύτες πολύπλοκων σπαζοκεφαλιών και το οποίο φυσικά σε τίποτα δεν αρμόζει με τις διακηρύξεις από όλα σχεδόν τα κόμματα, αλλά και ιδιαίτερα από τον σημερινό Πρωθυπουργό, για διαφάνεια και απλοποίηση της νομοθεσίας, ώστε να είναι εύκολα προσιτή στον απλό πολίτη, ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΣΤΟ ΤΕΕ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ των ελεύθερων επαγγελματιών μηχανικών να είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι (κάτι σαν Συνήγοροι του πολίτη για πολεοδομικά θέματα), σε τέτοιες πρακτικές αδιάφανης τροποποίησης της Πολεοδομικής Νομοθεσίας που καταλήγει να δημιουργεί ένας χαοτικό νομοθετικό περιβάλλον κατάλληλο για την δημιουργία συνθηκών διαπλοκής.

Επίσης πιστεύω ότι, τόσο σε ιδιωτική βάση αλλά και μέσα από τους φορείς μας, θα πρέπει να προχωρήσουμε στην διερεύνηση σε βάθος και στην αποκάλυψη των πραγματικών στόχων αλλά και των διαδικασιών που δημιουργούν αυτές οι αδιαφάνειες.
Είναι αυτονόητο ότι η δικαιολογημένη ανασφάλεια και σύγχυση που προκαλούν αυτές οι πρακτικές, έχουν σοβαρότατες επιδράσεις, και στην ποιότητα του δομημένου χώρου ΑΛΛΑ και στις όποιες πρωτοβουλίες για το ξεκίνημα κάποιων νέων δουλειών που θα ανατρέψουν το καταστροφικό οικονομικό κλίμα και την κρίση στην οποία είμαστε βυθισμένοι.

Θανάσης Ζούλιας
Αρχιτέκτων-πολεοδόμος

Τετάρτη, 9 Σεπτεμβρίου 2009

ΥΠΟΓΕΙΑ - ΠΟΣΟ ΧΑΜΗΛΑ ΘΑ ΠΕΣΟΥΜΕ??

του Αθ.Ζούλια - Δρ.Αρχιτέκτονα-Πολεοδόμου

http://www.zoulias.com/

Παρατηρούμε με ανησυχία, σε κάθε τροποποίηση του ΓΟΚ , τις τάσεις συνεχών περιορισμών, βύθισης και συσκότισης των υπογείων στα ελληνικά κτίρια (βλ. 3212/2003 και 3775/2009 για τους ημιυπαίθριους και τα υπόγεια). Εχει πλέον καταντήσει κουραστική και ανιαρή αυτή η "must" κεκτημένη συνήθεια συνεχούς μείωσης των επιτρεπομένων, όπως συμβαίνει με τον 3775/2009, όπου με πρόσχημα την τακτοποίηση της αλλαγής χρήσης των υπαρχόντων υπογείων από αποθήκες σε χώρους κυρίας χρήσης, βυθίζει τα νέα υπόγεια ακόμα πιο χαμηλά (στα 0,80 εκ!! από το περιβάλλον έδαφος, με σχεδόν ολοσχερή κατάργηση ανοιγμάτων ), αδιαφορώντας ακόμα και για θέματα ασφαλούς αποχέτευσης και πυρασφάλειας (Να μπορεί να φτάσει η μάνικα του πυροσβέστη, βρε αδερφέ!).

Η αλλαγή αυτή γίνεται φυσικά (όπως πάντα) ΔΗΘΕΝ στο όνομα της προστασίας του περιβάλλοντος, της μυστηριώδους αντίληψης για ανάγκη μείωσης των ΣΔ και της βελτίωσης !!?? των συνθηκών ζωής του ανθρώπου που προέρχεται από την μείωση αυτή.
Διαβλέποντας τις καταστροφικές συνέπειες αυτής της κεκτημένης τάσης που για άγνωστους σε εμένα λόγους προτείνει και θεσμοθετεί συνεχή μείωση των πάντων (ΣΔ, Κάλυψη, Ημιυπαίθριοι, Υπόγεια, Υψη κτιρίων κλπ) και πριν χαθεί ένα ακόμα σημαντικό κτιριοδομικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής , της πολεοδομίας, της ασφάλειας, της υγιεινής, της λειτουργικότητας και του βιοκλιματικού σχεδιασμού στον βωμό μιάς υστερικής και κατά την γνώμη μου απόλυτα αντιεπιστημονικής και απλοικής προσέγγισης σοβαρών κτιριοδομικών θεμάτων, αποφασίσαμε να διερευνήσουμε κάπως περισσότερο το παρεξηγημένο αυτό θέμα των υπογείων.

Ιδιαιτέρως επισημαίνουμε τις συνεχείς διεθνείς τάσεις επέκτασης τόσο του κοινόχρηστου χώρου και των δικτύων όσο και του ιδιωτικού χώρου με κύριες χρήσεις στον υπόγειο χώρο (urbanisme souterrain ) . Όταν εμείς στην χώρα μας για μυστηριώδεις λόγους υποχρεωνόμαστε να θάβουμε και να κρύβουμε ολοένα και περισσότερο τα υπόγειά μας, σε άλλες χώρες γίνονται σημαντικές προσπάθειες φωτισμού και αερισμού των υπόγειων χώρων σε οποιοδήποτε βάθος (πχ. Εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο "Les Halles" - Paris ), με γνώμονα την καλύτερη και ασφαλέστερη διαβίωση και δραστηριοποίηση του ανθρώπου στους χώρους αυτούς που τους θεωρούν σαν λειτουργικούς δομημένους χώρους για την αξιοπρεπή άσκηση ανθρώπινων λειτουργιών και όχι σαν απεχθή και ανασφαλή υγρά κατώγια, καταφύγια για τα τρωκτικά.
Θα προσπαθήσουμε εδώ να προτείνουμε μια διαφορετική αρχή σκέψης , μια διαφορετική αντίληψη για την νομοθετική αντιμετώπιση του θέματος των υπογείων.

Κατ' αρχάς, μετά την ισχύ και εφαρμογή του 3775/2009 αρθρα 40 και 41 και την τακτοποίηση των υπογείων των οποίων η οροφή βρίσκεται μέχρι και 1,50 μ από το περιβάλλον έδαφος, που άλλαξαν ή θα αλλάξουν χρήση, θεωρούμε ότι είναι πλέον αδιανόητη κάθε εμπλοκή της αλλαγής χρήσης τους σε θέματα νομιμότητας, εφ'όσον η νέα χρήση τους επιτρέπεται στην περιοχή.
Επίσης ανόητη και αντίθετη στις διατάξεις της πυρασφάλειας και υγιεινής ,είναι και κάθε απαίτηση παρεμπόδισης του φωτισμού, αερισμού και ασφαλούς αποχέτευσης των υπογείων με την οποιαδήποτε υποχρέωση "θαψίματός" τους. Αφού οι χώροι αποκτούν πλέον την δυνατότητα μετατροπής τους σε χώρους κυρίας χρήσης είναι αυτονόητη η δυνατότητά τους (υποχρεωτική! βάση του κτιριοδομικού κανονισμού για χώρους κυρίας χρήσεως) για πρόσθετο φωτισμό και αερισμό, πάντα εντός του επιτρεπόμενου ιδεατού στερεού του κτιρίου.

Ας απαγκιστρωθούμε σταδιακά από ιδεοληψίες για δήθεν επιπτώσεις στο Περιβάλλον από δήθεν αυξήσεις ΣΔ . Είναι προφανές ότι καμμία απολύτως επιβάρυνση στο περιβάλλον δεν θα προκαλέσει ένα υπόγειο που βρίσκεται εντός του νομίμου ιδεατού στερεού του όγκου ενός κτιρίου, αν αλλάξει η χρήση του σε χώρο κυρίας χρήσης ή αν φωτισθεί και αερισθεί με κάποιο κτιριοδομικό τρόπο. Αντίθετα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα βελτιώσει και θα κάνει πιό άνετες και αξιοπρεπείς, τις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων- χρηστών τους, σύμφωνα και με τους ορισμούς του Συντάγματος. Έπίσης στις περισσότερες περιπτώσεις (μονοκατοικίες, μεζονέτες κλπ ) δεν θα αυξήσουν ούτε καν την "περίφημη" πυκνότητα κατοίκησης τους, απλά θα κάνουν πιό άνετες τις συνθήκες διαβίωσης των χρηστών τους. Αλλά και στην περίπτωση πολυκατοικιών ή άλλων πολυόροφων κτιρίων, εφ'όσον κατασκευασθούν σύμφωνα με όλες τις απαιτήσεις και προδιαγραφές του κτιριοδομικού κανονισμού ώστε να είναι ασφαλείς και υγιείς για κύριες χρήσεις πάλι δεν θα προκαλέσουν κάποια ιδιαίτερη επιβάρυνση στο περιβάλλον και τις υποδομές. Αντίθετα θα δημιουργήσουν σημαντικές οικονομίες κλίμακος και θα αποτρέψουν ή θα περιορίσουν την συνεχή επέκταση του δομημένου χώρου σε βάρος του φυσικού χώρου.
Τέτοιου είδους περιορισμοί και διωκτικές αντιλήψεις εναντίον των υπογείων, σε συνδυασμό και με την τρομοκρατική νομοθεσία για τα αυθαίρετα, ωθούν (ή διευκολύνουν ! ) χιλιάδες ανθρώπους στην ισόβια απόκρυψη εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων υπογείων και την ισόβια αποφυγή πληρωμής των δημοτικών τελών και των αντίστοιχων φόρων, για την επιφάνεια και την χρήση που τους κάνουν.
Θεωρούμε ότι στον υπό αναθεώρηση (κατά την γνώμη μας στον έχοντα ανάγκη ριζικής αλλαγής!) ΓΟΚ,
θα πρέπει πλέον να είναι υποχρεωτική η κατασκευή και η φορολόγηση ενός υπογείου χώρου σε κάθε κτίριο (εντός και εκτός σχεδίου!). Η οροφή του υπογείου θα είναι σε μια στάθμη μέχρι 1,50 μ. από το περιβάλλον διαμορφωμένο έδαφος και θα υπάρχει υποχρεωτική πρόβλεψη φωτισμού και αερισμού με κάποιο κτιριοδομικό «εργαλείο» (πόρτα, παράθυρο, φωταγωγός, cour anglaise, κλπ. Ο χώρος αυτός, θα είναι υποχρεωτικά εντός του επιτρεπτού ιδεατού στερεού του κτιρίου, δεν θα μετρά ποτέ σε οποιοδήποτε ΣΔ , αλλά θα αναφέρεται παντού και θα χρεώνεται κανονικά με τους αντίστοιχους φόρους ανάλογα με την χρήση του και σύμφωνα με τα επιτρεπόμενα στην περιοχή.
Έτσι βοηθητικοί χώροι (λεβητοστάσια, αντλιοστάσια, μηχανοστάσια, χώροι στάθμευσης κλπ ) θα πληρώνονται με μια (α) τιμή, ενώ χώροι κυρίας χρήσης θα πληρώνονται με την αντίστοιχη τιμή των χώρων αυτών στην περιοχή, που μπορεί να είναι αρκετές φορές πολλαπλάσια του α.
Επίσης υπενθυμίζουμε ότι σε κεντρικές και σε άλλες καθορισμένες περιοχές της πόλης και των προαστείων της , είναι επιθυμητό και αναγκαίο να υποχρεώνονται οι ιδιοκτήτες κάποιων μεγάλων κτιρίων, καθώς και όλες οι Υπηρεσίες του Δημοσίου και του Δήμου με ιδιόκτητα κτίρια, να κατασκευάζουν και να συντηρούν τουλάχιστον και ένα δεύτερο κοινόχρηστο μπετόκτιστο υπόγειο προορισμένο για ειδικές χρήσεις που έχουν σχέση με την ασφάλεια του ανθρώπου (όπως πχ. καταφύγια πολέμου και κλιματολογικών καταστροφών, εγκαταστάσεις αποθήκευσης εξοπλισμού πυρασφάλειας κλπ ). Επίσης πρέπει να επισημάνουμε την ολοένα αυξανόμενη αναγκαιότητα υπόγειων χώρων για εγκαταστάσεις βιοκλιματικών εφαρμογών (πχ. γεωθερμία), μηχανολογικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ τόσο στις περιοχές ΕΝΤΟΣ όσο και στις περιοχές ΕΚΤΟΣ των ορίων οικισμών.
Κάθε μείωση λοιπόν των οικοδομήσιμων χώρων στά υπόγεια θα είναι σε βάρος των συνθηκών διαβίωσης και της ασφάλειας των κατοίκων χρηστών του και τελικά αντίθετη στις διατάξεις του Συντάγματος."
Θα ξεκινήσουμε διερευνώντας τι ισχύει στην Ελλάδα, ποιες είναι οι τάσεις και τι ισχύει σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες. Θα παρουσιάσουμε κάποια φωτογραφικά παραδείγματα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η διάκριση που διαβάζουμε στο Zoning resolution of the city of New York, μεταξύ " basement" = χώρος που έχει λιγότερο από το μισό ύψος του κάτω από τον περιβάλλοντα χώρο και "cellar" = χώρος που έχει περισσότερο από το μισό τους ύψος κάτω από την στάθμη του περιβάλλοντος χώρου.
Περισσότερα για τα υπόγεια στις Ηνωμένες Πολιτείες στο εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο του Περιβαντολόγου Νίκου Μαντζαρη στην διεύθυνση http://paratiriseis.blogspot.com/


ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ











Υπόγεια στο Συνεχές σύστημα χωρίς προκήπιο










Υπόγεια σε οικόπεδα με προκήπιο






Προσθήκη  εικόνας









ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ













η περίφημη cour Anglaise - μέθοδος κτισίματος
για τον φωτισμό και αερισμό των υπογείων.
Επισημαίνουμε την έξοδο πυρασφαλείας.





ΥΠΌΓΕΙΑ ΣΤΟ ΠΑΡΊΣΙ